روش شناسی به
نظام های روش شناختی رئالیستی ایده آلیستی و جدلی جدل عین و ذهن گونه بندی میشود.
این گونه بندی بر اساس معرفت و موضع هر یک از نظامهای فوق نسبت به مفاهیم عین Object و ذهن Subject است.
روش رئالیسم Realism مبتنی بر قوانین عینی خود واقعیت Fact است. این پنداره روش شناختی مدعی است که روش مجموعه
قواعدی که محصول فکر و اراده انسانی باشد نیست بلکه روش در این معنی علم عمومیترین
قوانین طبیعت و اجتماع و فکر است و اصول روش علمی -ترجمان قوانین است که بر طبیعت
و اجتماع حاکمند ».

روش شناسی
ایده آلیستی Idealistically روش را مجموعه
راهها قواعد و ابزارهای ذهنی میداند که «فکر انسانی " از پیش خود " و
بطور قبلی مقرر داشته تا سهولت شناسایی تأمین شود و از اینرو روش » در نظر آنان
جزء موضوعات ذهنی محسوب می گردد ».
روش شناسی
جدلی Dialectical بر خلاف شیوه
دکارتی ( گسست و جدایی ذهن و عین ) مبتنی بر پیوستگی ناگسستنی ذهن و عین است. ذهن
و عین در حالی که از هم متمایز هستند یکی در دیگری این در یانگ مستتر است : ذهن
الزاماً موجودی است عینی و عینیت یافته در حالی که شناخت عینی لزوماً در خود حاوی
عملیات ساختمان / برگردان ذهن است. هر کدام از این دو معنی در آن واحد هم لازم و
هم ملزوم دیگری در بطن حلقه دیالوژیک واحدند.
فهم این حلقه
به ما امکان میدهد تا از گزینه بی ثمر میان ایده آلیسم نفس گرا که شناخت را به ذهن
شناسنده محدود می کند و رالیسم خام اندیش شناخت - بازتاب که ذهن سازنده /
برگرداننده / ادراک کننده را کنار میگذارد، اجتناب کنیم.

بنابراین تلاش
در جهت استوار کردن شناخت چه بر روح و چه بر واقعیت بی فایده است. شناخت به معنی
دقیق کلمه بنیانی ندارد. بلکه منابع متعددی دارد و از پیوستگی آنها در پویش بازگشت
کننده حلقه وار حاصل میشود که در آن مجموعه ذهن و عین پیدا میشوند. این حلقه باعث
ارتباط میان روح و جهان که یکی در دیگری جای دارد در دیالوژیک تولید مشترک که در
آن هر کدام در هر نقطه و هر لحظه این حلقه مشارکت دارند میشود. اصول بازگشت کننده
دیالوژیک و هولوگراماتیک باید جایگزین ایده ساده بنیان شناخت شود و به ما امکان
دهد این این حضور دوگانه نه به خاطر شباهت میان جهان خرد و جهان بزرگ بلکه به خاطر
مستتر بودن یکی در دیگری است ».

بنابراین در
نظام روش شناختی جدلی راهها قواعد و ابزارهای پژوهش در جدل متقابل عین و ذهن تعریف
و معین می گردند.
طراحی و ساخت سردرب و کتیبه ادارات ، سازمان ها ، فروشگاه ها و مغازه ها