پژوهش از چشم
انداز Perspective «مدرنیته»،
مبتنی بر قصد غایت هدف طرح و نقشه است. از منظر مدرنیته امور انسانی نه از
«نادانستگی»، بلکه از دانستگی انسان سرچشمه میگیرد و علاوه بر ویژگیهای فوق باور
به تعین جدیت نظم منطق و روش شاخصه های دیگر پژوهش مدرنیستی» است.
در حالیکه از
منظر پست مدرنیته پژوهش و خلاقیتهای علمی اغلب محصول بی خبری و نادانستگی پژوهشگر
نسبت به پیشامد پیش روی است. «نادانستگی در تقابل جدی با دانستگی» و «اطلاع» Information است؛ و آن بدین معناست که پژوهشگر در
جریان کار خویش قصد خلق نمی نماید. پژوهشگر اغلب نمیداند در فرآیند Process پژوهش چه اتفاق خواهد افتاد یعنی وی
پیشاپیش از نتیجه پژوهش خویش خبر ندارد و نمیتواند از «چیستی» و «چگونگی» کشف
احتمالی فرا روی پژوهش خویش سخنی به میان آورد. چرا که هر گونه پیش گفتار قطعی از
اکتشاف آتی آن (اکتشاف) را از ویژگی کشف که بدیع و بی سابقه بودن است تهی خواهد
ساخت و آن اشتغال علمی را تا حد تمرین و تکرار آزمایشاهای به ثبت رسیده تنزل خواهد
داد.
بنابراین از
منظر پست مدرنیته تصادف و شانس Accidence از جمله
ویژگیهای دخیل در فرآیند و نتیجه پژوهش است. لذا از این منظر پژوهش اغلب از مسئله
آغاز نمیشود بلکه بیشتر از فعالیت اتفاقی
Extraneous مانند بازی آغاز میشود که به عنوان یک اثر جنبی Side effect به توسعه هایی منجر میشود که بعدها
میتوان به منزله ی راه حلهای مسایل تشخیص داده نشده، تعبیر کرد.

بازی یکی از
مفاهیم اساسی پست مدرنیته است و مراد از آن نه لهو و لعب بلکه مراد کنش متقابل فرح
بخش آدمی با زندگی مسائل و اشتغالات ضروری آن است. به عقیده دانیل بل (1976) تفریح
و سرگرمی پست مدرن به صورت قلمرو خود بی قید و بند لاابالی در می آید که به مخالفت
با کار اخلاقی بر میخیزد که حسب معمول در خلال ساعات نه تا پنج صورت میگیرد. به
نظر می رسد مراد "بل" از تقابل تفریح و سرگرمی پست مدرن با کار اخلاقی
معمول در خلال ساعات نه تا پنج اشاره بر بی نظمی پست مدرن دارد ؛ که از دیگر ویژگی
های بنیادین پست مدرنیته است چرا که در خلال ساعات یاد شده نظم همچون بایسته
اخلاقی صنعت Industry و نظام
بورکراسی فرآیند امور را ساخت Structure می دهد.
بنابراین به نظر میرسد از این منظر قلمرو خود بی قید و بند لاابالی منتج از تفریح
و سرگرمی پست مدرن نیز تعبیری دیگر از بی نظمی
Disorder و آشفتگی باشد.
پژوهش در وجه
مدرنیستی آن میتواند به منزله قفس آهنینی باشد با شرایط دیکتاتور ما بانه
موقعیتهای سفارشی درخواستی مقید به موعد مقرر که پژوهش را به وسیله ی قانونها به
وسیله ی فشارهای اشرافی و یا به وسیله ی دسیسه های مالی و نیز زمانی رهبری می
کنند. در حالیکه به تعبیر انیشتین فرصت طلبی لاقیدانه به عنوان بهترین استراتژی
پژوهش است.
بنابراین
برخلاف دنیای کار مدرن استقلال را تنها در بازی و تفریح میتوان یافت زیرا دنیای
کار مدرن به گونه ای وحشتناک تحت کنترل قوانین و مقررات خشک و رسمی قرار میگیرد
لذا « پست مدرنیسم سعی دارد تا همه چیز را به صورت بازی و سرگرمی نشان دهد. حتی
کار و آموختن» و البته پژوهش را نیز باید بدانها افزود.
بنابراین از
منظر پست مدرنیته پژوهش مبتنی بر الگوی کرداری و ساخت رفتاری بازی یک وضعیت فرح
بخش توأم با آزادی Freedom است که در
فرآیند آن احتمال خلق ابداع و نیز پدیداری کشف به مراتب فزونتر از موقعیتهای رسمی
و خشک میتواند باشد.
بر این اساس
است که به تعبیر انیشتین بهتر مینماید که پژوهشگران پژوهش خود را به حرفه یشان
مربوط نسازند اجرا که پژوهش باید از فشارهایی که مشاغل معمولاً وارد می آورند آزاد
باشد . لذا به نظر میرسد یکی از راههای تحقق توصیه انیشتین، تلقی پژوهش به مثابه بازی
و تفریح است. چرا که در این تلقی از پژوهش حتی اگر پژوهش به منزله شغل Job و منبع درآمد پژوهشگر نیز باشد، باز از فشارهای
ناشی از جنبه اشتغالی درآمدی پژوهش کاسته خواهد شد.
جرج هربرت مید
با توجه به ویژگی سازمان یافتگی یا عدم آن «بازی را به دو نوع تقسیم کرده و با
اختیار نمودن دو واژه Game Play بین آن دو
تمایز قائل میشود در حالی که در اصطلاح فارسی بازی چنین تمایزی وجود ندارد بازی
نوع اول Play را میتوان به
بازی آزاد یا ساده» تعبیر کرد بازی نوع دوم
Game مشتمل بر بازیهای سازمان یافته است.
بازی های
سازمان یافته بر اساس نظم Order قوانین و
قواعدی ساخت یافته و از این لحاظ با بازیهای ساده تمایز پیدا می نمایند. به نظر می
رسد به همین دلیل نیز فشارهای ناشی از انتظام قواعد و قوانین در بازیهای سازمان
یافته محدودیتهایی برای تفریح، سرگرمی و البته خلاقیت
Creativity میتواند پدیدار نماید در حالیکه در بازیهای ساده یا به
عبارتی دیگر بی روش و بی قاعده وضعیت برای تفریح سرگرمی و خلاقیت فارغ از فشارهای
ناشی از انتظام Arrangement و قواعد
مهیاتر به نظر می رسد.

با الهام از
گونه بندی فوق میتوان پژوهش به مثابه بازی را نیز در دو وجه زیر مقوله بندی نمود
پژوهش به مثابه Play و پژوهش به
مثابه Game البته اگرچه پژوهش در هر دو
وجه Play و Game در مقایسه با پژوهش به منزله حدیث غیر بازی روش
ناگرا است؛ اما پیداست که پژوهش در وجه Play روش ناگراتر
از پژوهش به مثابه Game خواهد بود.
فراز دیگر این
نوشتار پژوهش را از منظر روش شناسی مورد توجه قرار داده و پرداختی است بر روش
گرایی و روش ناگرایی و در خاتمه نیز با تألیف پژوهش به مثابه بازی Play و Game) و دو انگاره Paradigm روش ناگرایی روش ناگرایی مقام اکتشاف
روش ناگرایی نام چهار گونه پنداری و
کرداری پژوهش به مثابه بازی تخیل و پیشنهاد خواهد شد.
کتیبه سردر بانک ها ، فروشگاه ها و مساجد در کاشی سنتی رنجبران