تاکنون درباره
سیستم خبره ، تاریخچه آن ، مزایا و نحوه ساخت و طراحی آن صحبت شد در این بند به
معرفی برخی استفاده هـای از آن در عمل پرداخته و موارد استفاده آن بررسی می
شود.اگر چه که سیسمتهای خبره درکنار مزایای زیادی که دارد بعضاً نارسائیها
وکمبودهائی را نیز همراه دارد .در بررسی مزایای سیستم خبره اصولاً به کاربردهای آن
در زمینه های مدیریت پرداخته شده است .زمینه هائی مثـل برنامـه ریزی
استراتژیک،مدیریت کیفیت فراگیر،مدیریت بازاریابی،مدیریت تولید،مدیریت مالی و...
مورد بحث قرار گرفته انـد. چـون درایـن مقالـه بطورکامل سعی شده به مسأله از
دیدگاه مدیریت نگاه شود اگرچه که برخی کاربردهای آن در کشاورزی ،پزشـکی و ... نیـز
اشـاره شـده است .
برنامه ریزی
استراتژیک: سیستمهای خبره در انتخاب و اجرای یک برنامه ریزی استراتژیک اینـک در
خـدمت مـدیران هـستند . اگـر نقطه شروع و عطف کار مدیریت را برنامه ریزی استراتژیک
بدانیم انگاه اهمیت این سیستمها بیشتر مشخص می شود.
همانطور که
سابرامانیام(2002)عنوان می دارد سیستمهای خبره جهت انتخاب یک تکنیک برنامه ریزی
استراتژی ک بـا ایـن دیـدگاه توسـعه یافته اند که مدیران در انتخاب یک ابزار
برنامـه ریـزی اسـتراتژیک بـا محـدودیتهای زیـادی مواجـه انـد .از جملـه زمـان
،مهـارت، منـابع مالی،مشاوران متخصص و مانند اینها.
برای مثال می
توان به سیستم خبره AT/IBMPC ویا tm prolog Turbo اشره کرد .این سیستم ها پس از ارائـه و
پیـشنهاد یـک ابزار ،سیستمی از مراحل و گامهای گوناکون برنامه ریزی را برای موفقیت
ابزار برنامه ریزی استراتژیک پیشنهادی ارائه می دهند.
پس از برنامه
ریزی استراتژیک گام بعدی،روندهای جزئی تر انجام عملیات است . بناویدس و
پرادو(2002) در مقاله ای تحت عنوان توسـعه یک سیستم خبره برای طرح ریزی روندهای
جزئی به بررسی روندهای فرعی انجام عملیت در یک شرکت صنعتی پرداختـه انـد .بـه جهـت
پیچیدگی زیاد محیطی و شمار زیاد تعاملات بین وظایف مختلف شرکت ،توسعه چنین سیستمی
مستلزم شمار زیادی از متخصـصین اسـت . انها یک روش نظام مند برای این
امر ارائه داده اند.
مدیریت تولید
و عملیات: در سـالهای اخیـر بـا افـزایش پیچیـدگی صـنایع تولیـد و نیـاز بـه
کـارائی بیـشتر ،چرخـه عمـر کوتـاه تـر محصول،انعطاف پزیری بالاتر ،کیفیت بیشتر
محصول ،رضایت مشتری و بر اوردن انتظارات او و هزینه کمتر،چهره عملیـات تولیـد را ت
غییـر داده است . چالش عمده سازمان ها در در این زمان چگونگی انطباق با این
تغییرات محیط تجاری است بطوریکه دستیابی به کسب مزیـت رقابتی از طریق مسیر انتخابی
نیز حاصل شود.
به زعم
متاگزیوتیس (2000) برنامه ریزی تولید و عملیات در این عصر لازمه موفقیت سازمان می
باشد . وی با اشاره به قابلیتهای متنـوع سیستم های خبره به معرفی و شرح کلی این
سیستمها و چگونگی استفاده از انها در برنامه ریزی تولید و عملیات پرداخته اسـت .
نـرم افـزار که طراحی گام به گام ان نیز ارئه شده است نرم افزاری است که برای
سازمانها و صنایع کوچک طراحـی 1 سیستم خبره
GENESYS و بسط داده شده است .این نرم افزار با ارئه یک برنامه
کلی تولید و عملیات و شرح مراحل انجام ان بـه طـور قابـل ملاحظـه ای در وقـت صرفه
جوئی کرده و انعطاف سازمان را در پاسخگوئی سریع تر به محیط به نحو قابل ملاحظه ای
بالا می برد.
یکی دیگر از
بخش های مهم مدیریت تولید و عملیات در سازمان وظیفه کنترل موجودی و نگهداری مواد
است . چان(2002)معتقد است که یک وظیفه کلیدی در سیستم کنترل مواد، انتخاب تجهیزاتی
است که وظیفه حمل و نگهداری وذخیره مواد را بر عهده دارنـد.بـه جـز چـک لیست ها
ابزارهای محدودی جهت کمک به مدیران در انتخاب این تجهیزات در اختیار مدیران وجود
دارد. چـان بـا معرفـی سیـستم خبـره MHESA انرا به عنوان
یک سیستم هوشمند انتخاب تجهیزات کنترل مواد معرفی می کند که می تواند بسیار مفید
بفایده باشد . چرا کـه این وظیفه ،وظیفه ای بسیار پیچیده وخسته کننده است.MHESA امکان استفاده از هوش مصنوعی را در فرایند تصمیم
گیری میسر می سازد.
ES ها در
زمینه پشتیبانی از طراحی محصول درکمپانی های بزرگ مورد استفاده اند .ES در زمینه تعیین اینکه چه محصول یامحصولاتی باید
تولید شوند ،چه زمانی ، چه میزانی و چگونه توزیع شوند بسیار مفید است.عملکرد چنین
سیستمهائی براساس هزینه محصول ومـشتری سنجیده می شود.HESS
یک
نمونه از ES می باشـدکه در دانـشگاه هاسـتون
بـرای پیـشتیبانی طراحـی محـصول درپالایـشگاه اصـلی پتروشیمی بکار میرود.این سیستم
جایگزین متخصصین شد که قبلاً بطورگسترده این وظیفه راعهده دار بوده اند.
کاشی سنتی گره ترکیبی - فروش عمده و تک