عمده ترین
تفاوت گات با سازمات تجارت جهانی در این است که ، در گات آزاد سازی تجارت خارجی
تنها بخش صنعت را شامل مـی گردیـد در حالیکـه سـازمان تجـارت جهـانی ، عـلاوه بـر
بخـش صـنعت ، در بخشـهای کشاورزی و خدمات نیز آزاد سازی تجارت خارجی را خواستار می
شود . بنابر این ، کشورهای عضو گات ، فقـط مجبور بودند که در بخش صنعت محدودیت بر
صـادرات و واردات کالاهـا را لغـو کننـد ، ولـی کشـورهای عضـو سازمان تجارت جهانی
باید کلیه محدودیتها برای صادرات و واردات در سه بخش صنعت ، کشاورزی و خدمات را
لغو نمایند
شرایط عضویت
در سازمان تجارت جهانی
فلسفه وجودی
سازمان تجارت جهانی ، حذف موانع تجاری بین کشورها ست و عضویت در این سازمان برای
هیچ کشوری اجباری نیست بلکه اقدامی داوطلبانه به منظور بهره مندی آن کشور از منافع
تجارت آزاد با سایر کشورهای عضو است در صورتیکه کشوری قصد عضویت در سازمان تجارت
جهانی را داشته باشد ، باید شرایط زیـر را که اصول و الزامات عضویت در آن سازمان
هستند را بپذیرد
- آزاد سازی تجارت
خارجی
- آزاد سازی نرخ
ارز
- آزاد سازی نرخ
کالا ها و خدمات و حذف کلیه سوبسید های غیر مستقیم
- آزاد سازی نرخ
بهره
- لغو انحصارات
دولتی و خصوصی
- جریان آزاد اطلاعات
- تخصیص بهینه
منابع به وسیله بازار
- جدا سازی دو
مفهوم اقتصاد و تامین اجتماعی
- ایجاد دولت ناظر
به جای دولت عامل در عرصه سیاست و اقتصاد
اینک هر کدام
از اصول فوق بصورت مختصرو مفید توضیح داده می شو ند
1) آزاد سازی
تجارت خارجی
یکی از
مهمترین اهداف سازمان تجارت جهانی ، حذف تعرفه های گمرکی است . با عضویت در سازمان
تجارت جهانی ، کلیه محدودیتها بر صادرات و واردات لغو می شود . ( در خصوص تعداد
محدودی از کا لاها تا 5 درصد تعرفه
بلا مانع است ) . نتیجه و حاصل کار آزاد سازی تجارت خارجی این است که باعث می شود
ارزان ترین تولید کننده ای که بالاترین سطح بهرهوری را در دنیا داشته باشد ، مشخص
گردد . آزادسازی تجارت ، موارد زیررا شامل می شود
- آزادی صادرات
کلیه تولیدات داخلی
- آزادی واردات
کلیه محصولات صنعتی و کشاورزی
- لغو محدودیت
برواردات خدمات
- حذف حقوق گمرکی
برواردات محصولات صنعتی و کشاورزی
-2 آزاد سازی نرخ ارز
یکی دیگر از
شروط عضویت در سازما تجارت جهانی ، آزاد سازی یا به عبارت صحیح تر تک نرخی شدن ارز
است . از آنجا که وجود نرخهای متعدد برای ارز ، منبعی برای توزیع سوبسید است و
پرداخت ارز سوبسید دار به تولید کنندگان داخلی نیز نوعی حمایت از این صنایع است ،
لذا سازمان تجارت جهانی تاکید دارد که کلیه حمایتها باید قطع شود . بنابر این ،
ارز باید تک نرخی بوده و نرخ آن نیز توسط بازار و از طریق مکانیزم عرضه وتقاضا
تعیین شود ، اما اعمال مدیریت شناور ارز توسط بانک مرکزی نیزتوسط سازمان مورد قبول
است
-3 آزاد سازی نرخ کالاها و خدمات و حذف کلیه سوبسیدها ی
غیرمستقیم
با توجه به
این که در صورتیکه یک کشور بطور مستقیم یا غیر مستقیم به تولید کنندگان خود سوبسید
پرداخت نماید ، این کار باعث کاهش قیمت تمام شده آن کارخانجات و در نتیجه ارزانتر
تمام شدن محصول و سر انجام منجر به ورشکستگی کارخانجات رقیب در سطح جهان خواهد شد
، و این موضوع با اصل مساوی بودن شرایط رقابت در تضاد است . بنابراین سازمان تجارت
جهانی تأکید دارد که ابتدا همه کشورها باید کلیه سوبسیدهایی را که بصورت شفاف یا
پنهان به اقتصاد خود تزریق می کنند حذف نمایند تا شرایط مساوی برای همه تولید
کنندگان ایجاد گردد و در نتیجه مشخص شود که در شرایط مساوی کدام تولید کننده از
همه ارزان تر تولید می کند واز بالاترین سطح بهرهوری نیزبرخوردار است
فروش کاشی مراکشی ارزان در کاشی سنتی رنجبران