زیبایی همواره به عنوان یکی از بهترین ابعاد هنر و معماری در طول تاریخ مطرح بوده و تزیین حقیقی نیز به عنوان یکی از روش های خلق زیبایی در معماری ایران مورد استفاده قرار گرفته است .

تزیین در معماری و هنر اسالمی به ویژه در مساجد و مراکز مذهبی نقش ویژه ای را به خود اختصاص داده است. مسجد در لغت به معنای جایگاه سجده،محل عبادت و بیانگر مکانی است که کمال خضوع را در انسان ایجاد می کند.

کاشی و کاشی کاری جزء جدا نشدنی از مساجد است. هنرمند کاشی کار با توجه به مکان کاربرد و ویژگی های آن، از کاشی متناسب با آن قسمت بنا همراه با اسماء متبرکه استفاده کرده است.

در این مقاله سعی شده تا ضمن بررسی نظریات مختلف در زمینه زیبایی و تزیین دیدگاهی را که به واسته می توان از آثار موجود هنر معماری اسلامی را باز یافت ارائه نمود.

همچنین دلایل کابرد وسیع کاشی به عنوان یکی از عناصر تزئینی بنا در مساجد ایران مورد تحلیل قرار داد.

زیبایی همواره به عنوان یکی از مهم ترین ابعاد هنر و معماری در طول تاریخ و تزیین حقیقی نیز به عنوان یکی از روش های خلق زیبایی مطرح بوده است. تزیین در معماری و هنر اسلامی نقش ویژه ای به خود اختصاص داده است.

این تزیینات بویژه در مساجد و مکان های مذهبی ایران از زیبایی و شکوه و وحدت آفرینی برخودار بوده و هنر و معماری ایران ارمغان مذکور را به سایر کشورهای در شرق و غرب اهدا کرده است.

تزئینات مساجد ایران در ابتدا محدود به آجر و گچ میشد، اما رفته رفته با رواج انواع کاشی، هنرمندان به فکر تزئین مساجد با این عنصر تزئینی بنا افتادند و هنرمندان کاشیکار در کنار هنرمندان خطاط، گچکار و حجار در هرچه زیباتر ساختن مساجد و بناهای مذهبی تالش کردند.

کاشی کاری پیوندی الوهی بین اسمان و زمین ایجاد میکند. همچنین رنگ های دلنشین، اجراهای ظریف و نقش های به کار رفته در کاشی ها حالت تقدس و معنویت بنا را دوچندان میکند.

کاشی در قسم تهای مختلف داخل و خارج بنایی مساجد به کار رفته است، از جمله محراب، کتیبه، گنبد، مناره، ایوان و... با نگاهی اجمالی به مساجد ایران ، کمتر مسجدی را میتوان یافت که با کاشی تزیین نشده باشد.

چهار وسیله عمده برای تزئین در معماری عبارتند از: سنگ، آجرر، گچ و کاشی چهارمین وسیله تزئین(کاشی)، بیشتر خاص ایران است که اساساً شامل قطعات سفالین بوده و به طرز خراص شکل داده و سوار می شود.

تا با ایجاد برخی اشکال برای محل های خاص مناسب باشد. به عبارت دیگر کاشی نوعی تزئین گران تر از گچ بری بود که به طرح ها برجستگی بیشتری میداد و به خصوص بین انواع طرح ها تضادی بیشتر ایجاد می کرد.

کاشی کاری در ایران از مهم ترین مظاهر به روز مفاهیم معنوی و عرفانی در هنر به شمار میرود که در تزئینات مساجد و اماکن مذهبی رکن اصلی را ایفا میکند.

مشهور ترین و مهم ترین منطق های که در ان کاشی تولید می گردید شهری به نام کاشان در جنوب تهران بوده است. بنا به گفته برخی محققین اصولا لغت کاشی که به این گونه سرامیک ها گفته می شود. از اسم همین شهر یعنی کاشان گرفته شده است.

پوشش بناهای تاریخی با تزیینات کاشی کاری به علت مقاومت فیزیکی در برابر عوامل جوی، در دوران گذشته مورد توجه بوده است.

انواع کاشی شامل: کاشی معرق، کاشی هفت رنرگ، کاشری زریرن فام، کاشی معقلی، کاشی مینای، کاشی مقرنس

به لحاظ لغوی واژه کاشی از نام شهر کاشان اقتباس شده که از اوایل دوران اسلامی به عنوان مرکز صنعت سفال سازی مشهور بود. کشور ایران با تاریخ و تمدن کهن در هنر و صنعت و نیز برخورداری از ذخایر قابل توجه از مواد اولیه از دیر باز به عنوان خاستگاه صنعت کاشی و کاشی سازی مطرح بوده است.

کاشی از لحاظ تاریخی پنجمین شیوه اساسی و بنیادی در تزئینات ساختمان مذهبی و غیرمذهبی میباشد. استفاده از این شیوه در معماری اسلامی بسیار رایج است. با ظهور اسلام و پیدایش هنر و معماری، تزیینات نیز شروع به تحول و هماهنگی با این هنر نوظهور کرد.

کاشی کاری هنری است که با ورود دین اسلام به سرزمین پارسی گویان و ایجاد سبک معماری ایرانی – اسلامی به اوج خود رسید. کاشی کاری مانند سایر هنرها در ایران قدمتی طولانی دارد، پس از ورود اسلام به ایران تحولات زیادی در این هنر به وجود آمد، و هنرمندان سبک های متنوع اجرایی خود را مطابق با اصول ابنیه اسلامی پیش گرفتند.هنرمندان از آجرکاری به سمت کاشی مایل شدند.

از انواع مختلف کاشی کاری در هنر اسلامی می توان به: ساده سازی یا کاشی یکرنگ، خفته راسته، کاشی مشبک، گره سازی، کاشی هشت پر ستاره ای و چلیپا، معرق سازی یا کاشی معرق، تابلوسازی، توام سازی، کاشی معقلی، کاشی زرین فام ، کاشی خشتی (هفترنگ) اشاره کرد.

واژگـان کلـیدی:کاشی سنتی،معماری سنتی،کاشی کاری مساجد،دکوراسیون و دیزاین،کاشی هفت رنگ،کاشی مسجدی،کاشی محراب،کاشی قران،تولید کننده کاشی هفت رنگ،کاشی اشپزخانه،کاشی مترویی،کاشی مراکشی

قیمت هر متر کاشی سنتی - در کاشی سنتی رنجبران