مشاغل مدیریتی
، یک زمینه آسان برای فعالیت نیستند. این مشاغل نوعاً پیچیده هستند و نیازمند
مهارت های خاصی می باشند. موضوع مهارت ها و ویژگیهای
مدیران عمدتاً در حوزه رفتار سازمانی دیده می شود. همچنین ، این موضوع به مدیریت
تحقیق و توسعه نیز مربوط می شود. منظور از مهارت، توانی است که ذاتی نمی باشد و
قابل پرورش است و منظور از ویژگیهای مدیران؛ ویژگیهای رفتاری، شخصیتی و سبک رهبری
است.
در انتخاب،
تشکیل و پرورش یک تیم مدیریتی، مهارتهای رهبری در مقایسه با مهارتهای مدیریتی اهمیت بیشتری دارند. مدیریت خوب موجب افزایش بازده امور
موسسه می شود و رهبری خوب موسسه را موثرتر می سازد. تبدیل یک موسسه معمولی به یک
موسسه برتر و پیشتاز و تغییر یک شرایط نابسامان به شرایطی فعال،
پویا، هوشیار و پیشرو و شکل بخشی به دیدگاهها و نگرشها و تبدیل آنها به واقعیات ، نیازمند بهره گیری از رهبران قدرتمند و برجسته ای
است که نه تنها دارای دیدگاههای روشن و عالمانه نسبت به شرایط بوده، بلکه دارای
توانائیها و قابلیت های عملی نیز باشند. لازمة تحقّق چنین شرایطی آمیختن شایستگی
های رهبری و مهارتهای مدیریتی در و استفاده از روش ارتقاء مستمر کیفیت PDCA-FOCUS 1 همدیگر با بهره گیری از درک فلسفه
مدیریت جامع کیفیت (TQM( می باشد.

ادارة یک
موسسه تحقیقاتی نمایشی نیست که تنها توسط یک نفر قابل اجرا باشد. کفایت و میزان
تاثیر یک مدیر به میزان زیادی بستگی به وضعیت کیفی افرادی دارد که پیرامون او قرار
دارند، و این بستگی به سطح توانایی مدیر در احالة مسئولیتها و تفویض اختیارات
دارد. تیم کامل ویک دست مدیر و معاونین او باید برخوردار از هر دو نوع مهارتهای
رهبری و مدیریتی باشند تا بتوانند، هم کنترل مناسب و لازم بر موسسه را اعمال کنند
و هم با ارائه دیدگاههای روشن موجب پویایی و کارآمدی موسسه و الهام بخش کارکنان آن
باشند(5).
در ارتباط با
مباحث فوق، می توان مهارت های مورد نیاز مدیران فعلی و حتی مدیران بالقوه را در
نظر گرفت. ویژگیهای منحصر به فرد سازمان های تحقیق و توسعه باعث می شود تا مدیران
تحقیق و توسعه به مهارت ها و ویژگیهای خاصی نیازمند شوند. در واقع بسیاری از
مطالعات نشان داده اند که وجود مهارتهای مورد نیاز در مدیران، باعث افزایش شانس
موفقیت سازمانها می گردد. برخی مهارت ها و ویژگیها با توجه به سطح سازمانی تغییر
می کنند. بعنوان مثال: مدیر تحقیقاتی عملیاتی، بیشتر از مدیران عالی و میانی به
مهارت فنی نیاز دارد و مهارت انسانی، در سطوح بالای مدیریتی از اهمیت بیشتری
برخوردار است. ولی مهارت برقراری روابط متقابل شخصی در همه سطوح مختلف مدیریت،
دارای اهمیت یکسانی است. شایان ذکر است که بین مهارت انسانی و مهارت برقراری
ارتباط شخصی این تمایز وجود دارد که مهارت انسانی در واقع، حالت کلی تری نسبت به
مهارت برقراری روابط متقابل شخصی دارد. یکی از مهارتهای جدید مدیران تحقیق و
توسعه، مهارت گروهی می باشد.مهارت گروهی، به معنای توانایی ساخت و تشکیل گروه یا
تیم است. دز سازمانهای تحقیق و توسعه،
کار گروهی برای انجام فعالیتهای پژوهشی از اهمیت خاصی برخوردار است و هر قدر از
رأس هرم سازمانی به سمت قاعده آن نزدیک تر شویم، اهمیت مهارت گروهی بیشتر می
گردد(2) .

- نمودار
ویژگیها و مهارت های مورد نیاز مدیران تحقیقاتی در سطوح مختلف سازمانی:
|
مهارت
انسانی
مهارت
مفهومی
توانایی
برنامه ریزی
استراتژیک
سبک رهبری تفویضی
تجربه
مدیریتی
|
مهارت
حل مسأله
مهارت
برقراری روابط
متقابل
شخصی
قدرت
اطلاعات
خلاقیت
تحمل
ابهام
ثبات
فکری
انعطاف
پذیری
|
تجربه
پژوهشی
قدرت
تخصصی
توانایی
انتقال تکنولوژی
مهارت
گروهی
مهارت
فنی
|
مدیریت
تحقیقاتی عالی
مدیریت
تحقیقاتی میانی
مدیریت
تحقیقاتی عملیاتی
|
مدیریت تحقیق
و توسعه باید توانایی شناخت افراد خلاّق را داشته باشد. یک سازمان تحقیق و توسعه،
صرفاً از طریق اتّکاء و توجه به افرادی با مشخصات زیر می تواند در انجام وظائف خود
موفق گردد: کنجکاو ، علاقمند به کسب اطلاعات، آگاه و حساس نسبت به محیط، انعطاف
پذیر، مبتکر، شک گرا نسبت به باورهای قراردادی، خود اتّکاء و دارای اعتماد به نفس.
افراد بهره مند از این صفات عموماً سخت کوش هستند و از پشتکار و بردباری لازم برای
انجام یک کار سخت برخوردارند و مقید به ساعات کار اداری و
دیگرامور قراردادی نمی باشند(4)

مدیریت تحقیق
و توسعه باید بتواند در افراد نوعی تعلّق خاطر و انگیزه ایجاد نماید. فرهنگ مورد
نیاز تحقیقات، برای رشد به یک فضای مساعد نیاز دارد. در چنین فضایی، استعدادها
شکوفا شده و تحقیقات مفید و اصیل انجام می پذیرند. عواملی چون شرایط مساعد محیطی و
اجتماعی، ساختار مطلوب تشکیلاتی و عناصر فکری می توانند نقش مهمی در ایجاد انگیزه مناسب برای کار و نیز تعلّق خاطر به
سازمان داشته باشند. همچنین تجهیزات و تسهیلاتی از قبیل کتابخانه، وسایل ارتباطی و
رایانه از عناصر زیر بنایی در امر پژوهش به شمار می آیند . البته نباید فراموش کرد
که مجموعه عوامل فوق فقط در صورتی می توانند باعث ایجاد تعلّق خاطر و انگیزة کاری
شوند که با تامین معاش و احترام لازم همراه باشند.شاید مهمترین علت جذب نیروهای
محقق کشورهای جهان سوم توسط کشورهای پیشرفته ، همان اهمیت
واحترامی باشد که این کشورها برای نقش علم وتحقیق قائلند(4).
فروش کاشی سنتی مینیاتور در کاشی سنتی رنجبران