کشور ایران با تاریخ و تمدن کهن در هنر و صنعت و نیز برخورداری از ذخایر قابل توجه از مواد اولیه از دیر باز به عنوان خاستگاه صنعت کاشی و کاشی سازی مطرح بوده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی – تحلیلی – مقایسه ای و اهم نتایج پژوهش چنین است: کاشی کاری قبل از اسلام غالبأ شامل آجرهای لعابدار و صنعت موزائیک سازی برای تزیین دیوارهای مختلف است. قبل از اسلام از رنگهای متنوع تری استفاده میشد.

نقوش روی کاشی بیشتر نقوش حیوانی و انسانی است و همچنین کاشیکاری غالبأ مفاهیم دنیوی و جنبه تجملی و عظمت گرایی داشته است. با ظهور اسلام و پیدایش هنر و معماری اسلامی، تزیینات نیز شروع به تحول و هماهنگی با این هنر نوظهور کرد و با ایجاد سبک معماری ایرانی – اسلامی به اوج خود رسید.هنرمندان از آجرکاری به سمت کاشی کاری متمایل شدند و بیشتر از تونالیته های آبی، الجوردی و فیروزهای استفاده کردند.

در این دوران سبکهای بسیار متنوع در کاشیکاری دیده میشود و همچنین استفاده از خط و نوشتار به صورت نقاشی مشجر نقوش و خطوط هندسی و نوشته های کوفی مزین و آمیخته با گل و برگ و نقوش گیاهی، ساده سازی شده و نمادین است و کاشی به دو منظور آرایش و استحکام مورد استفاده قرار میگرفته که بیشتر مفاهیم عرفانی و معنوی را در فضا القا میکرده است.

یکی از جهانگردان امریکایی می نویسد: همه جهان را گشته ام - کلیساهای بزرگ ملل مسیحی – عبادتگاههای بودائیان و مساجد مسلمانان را بازدید کردهام اما هیچ جای دنیا کاشیکاریهایی به زیبایی آنچه که در اصفهان دیده می شوند نیافته ام.

گوئی هنرمند ایرانی در حال عبادت و پرستش خدا و از روی عشق و ایمان اقدام به ساختن این بناهای هنری بی مانند نموده است.

 طرح های گوناگون و رنگارنگ خرده سفال هایی که از دل خرابه های باستانی کشور کهن ما نظیر تپه سیلک بیرون آمده زبان گویایی برای تشریح روح هنر باستانی ایرانی و شاهد صادقی است که اجداد ما از شش هزار سال پیش با هنر دوستی و الفت داشته اند.

کاشیکاری سخت و پچیده است اما هنری است که نتایج آن در انواع گوناگون معرق، هفترنگ، معقلی و مقرنس جلوه پیدا میکند که پنجمین شیوه اساسی و بنیادین در تزئینات ساختمان محسوب میشود، شیوهای که همچنان در رده زیباترین و البته گرانترین تزئینات قرار دارد.

زیبایی مکانهای زیادی در ایران مدیون تزئینات کاشی است. کاشی ترکیبی از خاک رس، سنگ و دیگر مصالح که در شش مرحله ساخته، پخته و لعاب داده میشود تا جلوه گر طرح و نقشی چشم نواز باشد. کاشی کاری انواع و اقسام مختلفی دارد که هر کدام از آنها زیبایی و جلوه گری خاص خود را دارند.

کاچی، آجر ساده لعاب دار یا نقاشی شده، به لحاظ لغوی واژه کاشی از نام شهر کاشان اقتباس شده که از اوایل دوران اسالمی به عنوان مرکز صنعت سفال سازی مشهور بود.

در واقع کاشی به قطعه سنگی مصنوعی گفته میشود که طول و عرض آن مختلف بوده و ضخامت آن چند میلیمتر است، و یک روی آن دارای سطحی شیشه ای بوده و کاملا صاف و صیقلی می باشد.

کاشی محصولات سفالین و سرامیکی است که در ابنیه های تاریخی و کاخ ها و بناهای مذهبی و عمومی کاربرد و اهمیت ویژه ای دارد: مانند کاخ های شاهان، برج مقبره ها، بقعه های متبرک و حمام ها و غیره.