کاشی
کاری یکی از مهمترین هنرهای دستی و سنتی ایران به شمار می آید. نمونههاى آجرهاى
لعابدار رنگین هخامنشى در تخت
جمشید و شوش، همچنین نقش های زیبای کاشی کاری
در دوره های هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و اوج زیبایی این هنر در کاشی های
فیروزه ای اصفهان که کتیبه های تاریخی مناره های دوران سلجوقی با آنها تزیین شده
اند، همگی بیانگر این مطلب می باشند که تاریخچه کاشیکاری در ایران به 2 تا 3
قرن قبل از میلاد باز می گردد.

در اغاز هنر کاشی کاری سنتی بیشتر با اجر های لعاب دار برای
استحکام بنا و نما سازی استفاده میشد ولی به تدریج در تزئین ساختمان ها و نماها
نیز کاربرد یافت. استفاده از کاشی برای تزئین و استحکام بخشیدن به بناها در ایران
از دوره سلجوقی اغاز شد و در طی درون متمادی به ویژه در عهد تیموری و صفوی به اوج
خود رسید پیش از اسلام نیز این هنر در ایران بسیار مد نظر بوده است ولی پس از
اسلام شکل دیگری به خود گرفت و بیشتر در تزئین ساختمان های مساجد مدارس و آرامگاه
ها به کار گرفته شد.

از کاشی کاری های معروف می توان به مسجد شاه (مسجد امام)
مسجد شیخ لطف الله در اصفهان (اوج هنر صفوی) گنبد سلطانیه در زنجان (نمونه بی نظیر
ایلخانی) مسجد گوهرشاد در مشهد (مسجد تیموری) مسجد کبود تبریز (معروف به فیروزه
اسلام) وعمارت شمس العماره در کاخ گلستان تهران (دوره قاجار) اشاره کرد که هر یک
با تکنیک های معرق و هفت رنگ و دیگر سبک ها جلوه ای بی نظیر از هنر را به نمایش می
گذارند.

همچنین مسجد نصیرالملک شیراز،ارامگاه شیخ صفی الدین
اردبیلی،مدرسه خان شیراز،کاخ نیاوران و امامزاده صالح تهران از دیگر نمونه های
برجسته کاشی کاری و یا معماری سنتی هستند و دکوراسیون و دیزاین آنها بسیار عالی
است.
در میان استاد کار های برجسته هنر کاشی کاری،نام استاد حسین
خاک نگار مقدم، معروف به استاد حسین کاشی پز(متولد هزار و دویست و شصت و سه قمری
در اصفهان) می درخشد او که شاگرد استاد محمد حسین اصفهانی بود،پس از دوران سلجوقی
و صفوی، صنعت کاشی سازی را دوباره به اوج رساند و اثار ماندگاری چون سردرباغ ملی و
سردر کاخ مرمر را خلق کرد،به عنوان یکی از احیا گران هنر کاشی کاری و معماری سنتی
در دوران معاصر شناخته می شود.
کاشی
کاری ایرانی، علاوه بر ارزش هنری و تاریخی، کاربردهای گستردهای در معماری و
دکوراسیون دارد. امروزه نیز این هنر اصیل، جایگاه خود را در فضاهای مختلف حفظ کرده
است.
هنر کاشی کاری یکی از هنر های قدیمی و زیبا در کشور ایران
می باشد که نمونه های متنوع آن را می توان در آسار باستانی به جا مانده از دوران
مختلف تاریخی مشاهده نمود. صنعت کاشی کاری به دوران پیش از میلاد مسیح بازمی گردد.
در واق می توان شروع کاشی کاری در ایران را به دوره
هخامنشیان که قدمت آن به مربوط به حدود 2 هزار و 500 سال قبل می باشد،
اختصاص داد و این خود به دلیل وجود نمونه هایی از صنعت کاشی کاری در کاخ اپادانا
واقع در شوش می باشد.
با ظهور اسلام و دوره بعد از اسلام هنر کاشی کاری رواج
بسیار زیادی یافت و استفاده از کاشی هایی با نقوش متننوع بسیار زیبا و رنگارنگ
همچون گل و بوته،نوشته،نخل های کوچک،حیوانات و...قستمی از هنر کاشی کاری و کار
معماران در ساخت مساجد و برخی منازل گردید.
سرعت پیشرفت هنر کاشی کاری در این دوره به قدری زیاد بود که
تقریبا خانه تمام افراد قدرتمند و پر نفوذ حکومتی شاهد دستکاری های چنینی قرار
گرفت. این هنر همراه با سلیقه ایرانی منجر به ساخت بناهای
بسیار زیبا و چشمگیر گشت که امروزه نیز مورد توجه جهانگردان و باستان شناسان از
نقاط مختلف جهان قرار گرفته است.
برخی
از آثار باستانی در استان اصفهان همچون مسجد شیخ لطف الله، مسجد شاه (مسجد جامع
عباسی) و... خبر از هنر زیبایی کاشی کاری در آن زمان را می دهد. کاشی هشت پر ستاره
ای، کاشی زرین فام، کاشی معقلی و کاشی هفت رنگ از جمله نمونه های کاشی به کار رفته
در آثار باستانی می باشند که همواره نیز در برخی از ساختمان ها و مساجد از آن ها
بهره گرفته می شود.

اکنون
نیز با گذشت قرن ها از اولین باری که کاشی مورد استفاده ایرانیان واقع شد این هنر
دارای جایگاه ویژه ای در میان معماران و طراحان می باشد. کاشی ایرانی هم اکنون در
جهان دارای رتبه قابل توجهی از تولید است و سلیقه ایرانی همواره مورد پسند افراد
بسیاری قرار می گیرد.
این
روز ها طرح های بسیار متنوع و مختلفی از این متریال در بازار مصالح موجود می باشد
که می توان با استفاده از به کارگیری سلیقه و ذوق هنری طرح های بسیار زیبا و با
شکوهی از آن هم در نمای داخلی و هم در نمای خارجی ساختمان ایجاد نمود. با وجود طرح
ها و رنگ های متنوع از کاشی ها همواره برخی از افراد به دنبال بهره گیری از نمونه
های قدیمی و پر نقش و نگار آن در تزئینات داخلی برخی ساختمان ها همچون ویلا ها،
باغ ها، رستوران ها و... می باشند.
چاپ تصاویر اماکن مذهبی روی کاشی سنتی در کاشی سنتی رنجبران