با توجه به
آنچه که قبلاً ذکـر شـد، از دوروش NPV وآنـالیزنقطـه ی سـربه سـر برای
توجیه اقتصادی به کارگیری تجارت الکترونیکـی در امـر تجـارت اسـتفاده شـده است.
توضیح هردوروش در زیرآمده است
تحلیل نقطه ی
سربه سر : تحلیل نقطه ی سربه سر یک ابزار
مفید برای برنامهریزی سود می باشد. رابطه ی بین حجم تولید، هزینهی کل ودرآمد کـل
بنگـاه را نشـان مـی دهد. در نقطه ی سر به سر سود بنگاه صفر می باشد. در این جا
منظور از هزینـه، حجـم ورودی ها (اعم از مادی یا غیر مادی) است که برای تولید
خروجی مصرف می شود و این خروجی که همان تولیـد ماسـت در طـول یـک سـال بـه فـروش
مـی رسـد. اینکـه هزینهی این ورودی ها در همین سال پرداخت شده باشد یا نه، اهمیت
ندارد. بـه عنـوان مثال اگر یک ماشین امسال خریداری شود قیمت خریـد آن بـه عنـوان
هزینـهی امسـال منظور نمی شود بلکه در سال های عمر مورد انتظار ماشین پخـش مـی
شـود (بـه روش هزینه ی سالیانه). البته استهلاک ماشین نیز در امسال بـه عنـوان
هزینـهی امسـال منظـور خواهد شد. در این بررسی استهلاک به روش مستقیم محاسبه شده
است.
درآمد کل بنگاه
به این صورت تعریف می شود: PQ = R
که در آن
P:
قیمت هرواحد
و Q
: تعداد تولید می باشد.
هزینه ی کل (C) ، برابرمجموع هزینه های ثابت کل (b)و هزینه های متغیر کـل (V)می
باشد:
C=b+V
برای تحلیل
نقطه ی سربه سر باید رفتار هزینه مـورد مطالعـه قـرار گیـرد. هزینـه هـا عموماً به
سه دسته تقسیم می شوند: هزینه های ثابت، هزینـه هـای متغیـرو هزینـه هـای نیمه
متغیر
هزینه های
ثابت : تقریباً همه ی شرکت ها هزینه های معینـی را متحمـل مـیشـوند که ماهیتاً
ثابتند. این هزینه ها مستقل از تغییرات میزان تولید ثابـت بـاقی مـی مانـد. ایـن
هزینه ها شامل هزینه های استهلاک، مالیات بردارایی، بیمهواجاره میباشند.
هزینه های
متغیر: بسیاری از فاکتورهای مهم هزینه به طور مسـتقیم بـا میـزان تولیـد تغییر می
کنند. به عنوان مثال، هزینه ی مواد اولیه به صورت خطی با میزان تولیـد تغییـر می
کند. هزینه ی انرژی و دیگر مواد لازم نیزبستگی مستقیم با میزان تولید دارند. ایـن
گونه هزینه ها با عنوان هزینه های متغیر شناخته می شوند.
هزینه های
نیمه متغیر: بعضی هزینه ها را نمی تـوان در قالـب هزینـه هـای متغیـریـا ثابت جای
داد. به عنوان مثال هزینهی تلفن که شامل یک تعرفه ی ثابت بهاضـافه یـک تعرفهی
متغیر میشود که با توجه به میزان تلفن ها مشخص می شود. چنین هزینه هـایی را هزینه
های نیمه متغیرمی نامند.
هزینه های
ثابت کل به میزان تولیـد بسـتگی ندارنـد. امـا هزینـه هـای متغیـر کـل بـه صورت
مستقیم با میزان تولید تغییر می کنـد بـه طوریکـه
vQ=V رابطـه بـه صـورت خطی در نظر گرفته شده است
که در آن v هزینه ی متغیرهرواحد از محصول است.
سود به عنوان،
ما به التفاوت بین درآمد کل R و هزینه کل C تعریف می شود.
تورم
آنجه در
کشورهای در حال توسعه باعث افزایش ریسک سرمایهگذاری میشود، نرخ بالای تغییرقیمتها
یعنی نرخ تورم است.در کشورهای توسعه یافته این نرخ حدود 2 یا 3 درصد است اما در
کشورهای در حال توسعه این مقدار بسیار بیشتر است. در تجارت الکترونیک دیگر مرزهاو
محدودیتهای جغرافیایی معناو مفهومی ندارند و شما با راهاندازی تجارت الکترونیک و
ارتباط با بازارهای مختلف، دیگر محصولات خود را تنها در کشور خود یا حداکثر 2 یا 3
کشور دیگرعرضه نمیکنید، بلکه میتوانید سهمی از بازارهای کشورهای مختلف را به خود
اختصاص دهید. البتهبا تعریف کردن بازار هدف میتوانید محدودهی آن را کوچکتر کنید.
به علاوه این امکان برای شما بیشترفراهم است تا آنچه را که برای تولید و توزیع
محصول خود نیاز دارید از خارج تهیه کنید. اما موضوع اینست که نرخ تورم در کشور شما
با کشورهای دیگرمتفاوت است وبهعلاوه تغییرات نرخ ارز هم باید لحاظ شود.مسالهای که
مطرح میشود اینست که این تفاوت در نرخهای تورمو تغییرات نرخ ارز را چگونه میتوان
تواما در نظر گرفت.
برای بررسی
این مطلب ا زیک مدل کوچک استفاده میکنیم. مسلما چنین مدلی قابل بسط به شرایطی با
فاکتورهای بیشتر خواهد بود. در این مدل فرض میکنیم که کلیهی هزینه های سرمایهگذاری
و سالیانه در داخل انجام میشودو طرح ارزبری خارجی ندارد. بهعلاوه فرض میکنیم که
%50 تولیدات ما در داخل و %50 دیگرآن در یک کشور دیگر به فروش میرسد. به علاوه
قیمت محصول ثابت فرض ِ میشود. در مورد %50 فروش داخلی وبرای
بررسی تاثیرات تورم، باید میزان تغییرات ونرخ مؤثرتورم را برهزینه هاو درآمدها را
به صورت همزمان در نظر گرفت. در این مورد میتوان فرض کرد که نرخ تورم تاثیرات
مشابهی در درآمدهاو هزینه ها دارد واز آن در محدودهی فروش داخلی صرفنظر کرد.
اما در مورد
آنچه که در خارج از کشور به فروش میرسد:
برروی تابع
صادرات سه فاکتور مهم مؤثرند: 1) میزان تغییرات هزینه ها در داخل 2) میزان تغییرات درآمدها در کشور مقصد 3) نرخ ارز
تورموافزایش
قیمتها در داخل وافزایش هزینه ها باعث کاهش تقاضای کالای موردنظر در کشور مقصد
میشود.
افزایش
درآمدها در کشور مقصد باعث افزایش تقاضای کالای ما میشود.
افزایش نرخ
ارز به معنای افزایش قدرت خرید در کشور مقصد و به منزلهی افزایش تقاضای کالا در
قیمت ثابت میباشد.
ما نمیتوانیم
دربارهی تغییرات سطح درآمد در کشور مقصد حدثی بزنیم بنابراین تغیرات را صفر در
نظرمیگیریم. در این صورت دوحالت را میتوان در نظر گرفت
علاوه برثابت
فرض کردن درآمدها نرخ ارز را هم ثابت در نظربگیریم: در این حالت نرخ تورم سالیانه(
که در مقایسه به کشورهای توسعه یافته بزرکتر از نرخ تورم آنهاست) باعث کاهش تقاضای
محصول مورد نظر خواهد شدوبه این ترتیب منافع حاصل ا زاجرای پروژه کاهش خواهد یافت
تنها درآمدها
را در کشور مقصد ثابت در نظربگیریم و تغییرات نرخ ارز را نیز لحاظ کنیم: در این
حالت 3 وضعیت میتواند ایجاد شود:
- نرخ تورم بیشتر
از تغییرات نرخ ارز باشد، در نتیجه تقاضای محصول
در کشور مقصد کاهش
مییابد وبا توجه به رابطهی Q*P=TR
درآمد نیز کاهش
مییابد.
- نرخ تورم کمتر
از تغییرات نرخ ارز باشد، این به منزلهی افزایش تقاضا
وبا توجه به رابطهی
فوق به معنی افزایش درآمدها میباشد.
- نرخ تورم برابرتغییرات
نرخ ارز باشد، در این حالت در میزان تقاضاو
درآمد کل نیزتغییری
رخ نخواهد داد.
اما میتوان
کلیهی این بررسیهارا به صورت کلیترو سادهتر انجام داد. به مثال زیر توجه کنید
چگونگی انجام
کار در عمل
برای بررسی
اقتصادی طرح میتوان طـرح را در شـرایط مختلـف در نظـر گرفـت. بنابراین
شرایط بازار را در سه حالت بررسی میکنـیم: -1 دورهی رکـود اقتصـادی -2 دورهی عادی
-3 دورهی شکوفایی اقتصادی. یک دورهی اقتصادی بر مبنای تغییـرات تقاضای سالیانه
تعریف میشود. دورهی ،1 دورهی کسـادی اسـت کـه در آن تقاضـای سالیانه نسبت بـه سـطح
قیمـت پـایین اسـت. دورهی ،3 دورهی رونـق اسـت کـه در آن تقاضای سالیانه با توجه
بـه سـطح قیمـت بالاسـت. دورهی ،2 بـین دوره هـای 1و3 قـرار دارد.
برای انجام
مقایسه باید، قیمت را در هر 3 دوره ثابت فرض کـرد. یعنـی بـا قیمـت ثابت، تقاضا در
دورهی1 نسبت به دورهی 3 کمتر است. هزینه های متغییر هـرواحـد از محصول نیز در هر
دوره ثابت فرض شدهاست. بنابر این اگـر میـزان تولیـد تغییـر کنـد، هزینهی متغیر کل (TVC)تغییرمیکند، امـا هزینـهی متغیـرهـرواحـد، ثابـت
بـاقی میماند. سپس با محاسبهی ارزش خالص فعلی یـا آنـالیز نقطـهی سـربهسـردو
تجـارت الکترونیکی رابا سیستم سنتی در شرایط مختلف مقایسه میکنیم.
یک مثال
در کشور هند گرایش
زیادی نسبت به e-Commerce بوجود آمـدهاسـت
و شرکتها دو هدف
زیررا از این تغییر جستجو میکنند:
1) پاسخ به موقع
به تقاضای مشتری
2) دستیابی به
سود بیشتر
در اینجا به بررسی
ویژگیها و نتایج حاصل از تجارت الکترونیکی در مقایسـه بـا و ضعیت موجود برای یک محصول
معین میپردازیم:
سیستم موجود دارای
شرایط زیراست:
الف: هزینهی بالای
داراییها
ب: هزینهی بالای
نیروی انسانی
ج: هزینه های زیاد
امور اجرایی واداری
با افزایش تقاضای
این کالا در بازار و به منظور پاسخگویی به آن، نیـاز بـه کـاهش
زمان عملیاتی بعضی
از فرآیندها احساس میشد. پس شـرکت تصـمیم بـه اجـرای e-Commerce
گرفت.
هردو متد NPV و تحلیل نقطـهی سـربهسـربـرای
توجیه طرح استفاده شدند.
نتایج مطالعات
در زیرآمدهاست: الف)در شرایط رکود اقتصادی،
حاشیهی اطمینان سیستم موجود تنها .3 0/ است در حالیکه در e-Commerce 0/5 میباشد. بنـابرایـن اگـرتقاضـای سـالیانه بـیش از %4
کـاهش یابـد شـرکت ضـرر مـیکنـد امـا در e-Commerce
کاهش
71 درصدی در میزان تقاضاست که چنین شرایطی را بوجود مـیآورد کـه رخ دادن چنین
شرایطی غیر ممکن به نظر میرسد.بنابر این، نتایج نشان میدهد که حتی در بدترین
شرایط، شرکت قـادر خواهـد بـود از قبـل اجـرای تجـارت الکترونیکـی، سـود زیادی
بدست آورد.
ب)همچنـین بـه
نظـرمـیرسـد کـه در بـدترین شـرایط دورهی رکـود اقتصـادی، حاشیهی اطمینان e-Commerce بزرگتر از
حاشیهی اطمینان وضعیت موجـود در دورهی رشد اقتصادی است.
پ)در شـرایط
رکــود اقتصـادی، ارزش خــالص فعلـی دروضــعیت موجـود تنهــا 106000 واحد پولی است در حالیکه در e-Commerce
7694000 واحـد
پـولی است. به علاوه NPV تجـارت الکترونیکـی در دورهی 1
بیشـتراز NPV وضـعیت موجود در دورهیمیباشد.
بنابراین e-Commerce پیشنهاد میشود
فروش انواع کاشی سنتی قالیچه و کاشی گل مرغی در کاشی سنتی رنجبران