اصولا"
واژه نمایشگاه FAIR از کلمه لاتین FERIA یـا FERIAE مشـتق شـده
اسـت کـه معنـی جشـن یـا فستیوال میدهد. زیرا در دوران قدیم، مردم عادت داشتند که
در طول هفته یا در ایام مشخصی از ماه یا سال، در مکـان یـا محل خاصی به انگیزه جشن
یا مراسم خاصی دور هم جمع شوند و ضمن برگزاری برخی از آداب و رسوم، به تجارت نیز
بپردازند و کالاهایی که قصد فروش آنها را دارند، نیزهمراه خود بیاورند. اسناد و
مدارک موجود حکایت از آن دارند که اولین حرکتهایی تحت عنوان بازار مکاره به حدود
2800 سال قبـل از مـیلاد مسـیح بـازمیگـردد. در آن سـالهـا در غرب آسیا و سواحل
مدیترانه، در مکانی که امروزه دو کشور سوریه و لبنان قرار دارند، قوم فنیقیه سـاکن
بودنـد. از سـوی دیگر نیز گروهی معتقدند که نخستین علائم و یافته های تاریخی،
حکایت از آن دارد که اولین نمونه های مربوط به برپـایی بازارهای مکاره (نمایشگاه ها)
به روم باستان بـازمیگـردد. آنچـه مسـلم اسـت، هـدف از تشـکیل بازارهـای مکـاره در
آن روزگار نیز همانند عصر حاضر، عرضه کالا، تبلیغات، بازاریابی و سرانجام یـافتن
مشـتری مناسـب در جهـت تجـارت بهتـر بوده است. بر طبق شواهد تاریخی، مشارکت ایران
در نمایشگاه های خارج از کشور برای نخسـتین بـار _ در سـال 1851_ در دوران صدارت میرزا تقیخان امیرکبیر انجام گرفته است.
امروزه
نمایشگاه از شکل ابتدایی آن خارج شده و صرفا" دیگر محلی برای خرید و فروش
کالا نیست بلکـه برخـی از افراد در خلال برپایی یک نمایشگاه به دنبال پیدا کردن
موقعیتهای استثنایی یا تحقیقی خاصی هستند و چه بسا نوآوریهـا و ابتکارات و
اختراعاتی پس از بازدید یک صنعتگر یا محقق از یک نمایشگاه، اتفاق افتاده است.
تکامل و توسعه تولید یـا دستیابی به منابع جدید عرضه کالا نیزاز دستاوردهای تبعی
یک نمایشگاه میتواند باشد. به علاوه، پدیـده نمایشـگاه هـا بـه عنوان یکی از ابزار
و روشهای عرضه تبلیغات عینی ـ مذاکره و بازاریابی ـ آنچنان نقش حساسـی را در
رقابـت و تجـارت بینالمللی و داخلی ایفا نموده است که جایگاه شایان توجه ایـن
پدیـده را مـیتـوان از ایـن واقعیـت پـذیرفت کـه هـزاران شرکت تولیدی ـ صنعتی و
تجاری مهم در سراسر جهان، حضور در آن را در برنامه اسـتراتژیک سـالانه خـود قـرار
داده و برای مشارکت فعال در نمایشگاه های مورد نظر، تامین اعتبار میکنند.
کارکردها و
ویژگیهای نمایشگاه
نمایشگاه محل
تلاقی بازدیدکنندگان و عرضه کنندگان کالاها و خدمات و نقطه برخورد عرضه و تقاضاست.
در یـک نمایشگاه، عرضه کنندگان، کالا، ماشین آلات یا اقلام مورد نظر خود را به
معرض نمایش میگذراند، نوآوریها، خلاقیتها و ابتکارات خود را عرضه میدارند، قیمت
کالاهای خود را بیان میکنند، ویژگیهای اساسی و جنبه های قابل ذکر متاع یا کالای
خود را به منصه ظهور میگذارند و بازدیدکنندگان نیز ذوق و سلیقه، تمایلات و امکانات
خود را عرضه میدارنـد. بدین ترتیب این دو گروه،
مناسبترین شرایط را برای انجام داد و ستد یـا برقـراری ارتبـاط در آینـده در
برابـر خـود مهیـا میبینند. نمایشگاه، هزینه جستجو برای یافتن کالا یا دسترسی به
اطلاعات را کاهش میدهد. در یـک نمایشـگاه مهمتـرین عاملی که به پیشرفت میانجامد،
رقابت اسـت. همچنـین نقـش اطلاعـاتی یـک نمایشـگاه در جوامـع امـروزی، از اهمیـت
ویژهای برخوردار است، به طوری که مبادله اطلاعات، درست به اندازه مبادله کالا و
خدمات دارای ارزش و اعتبار است
مهمترین خصیصه
یا ویژگی یک نمایشگاه آن است کـه فعالیـتهـای اقتصـادی را در یـک محـدوده خـاص
متمرکـز میسازد. به عبارتی نمایشگاه عبارتست از یک فضای اقتصادی استثنایی یا یک
موقعیت اقتصادی ویژه و خـارقالعـاده کـه در آن عرضه کنندگان و بازدیدکنندگان
میتوانند با فعالیـتهـای سـازمانیافتـه و هماهنـگ بـه مبادلـهکالاهـا، خـدمات و
اطلاعات اقدام کنند.
به طور کلی
نمایشگاه ها از نظر اهداف برگزاری به چهار دسته زیرتقسیم میشوند:
مایشگاه عمومی
بازرگانی: در این نمایشگاه انواع کالاها و خدمات اعم از صنعتی یا مصرفی،
کارخانـهای یـا خـانگی و خدمات عمومی یا تخصصی برای معرفی به انواع مخاطبین و
بازدیدکنندگان عرضـه مـیشـود و هـدف از شـرکت در آن معمولا" حضور در صحنه
رقابت است.
نمایشگاه
تخصصی: این نمایشگاه برای معرفی محصولات تخصصی صنعتی یا مصـرفی بـه مخـاطبین خـاص
و اهـل فـن و متخصصین تشکیل میشود.
نمایشگاه
اختصاصی: این نمایشگاه برای معرفی محصولات یک کشور خاص در کشور دیگـر یـا آثـار
یـک هنرمنـد یـا تولیدات یک شرکت یا کارخانه تشکیل میشود.
نمایشگاه
اکسپو: در اکسپوها معمولا کالا یا خدمات خاصی ارائه نمیشوند، بلکه پیشرفتهای فنی
یا دیـدگاه هـای آینـده در ارتباط با ارتقا علوم و تکنولوژی به نمایش گذارده
میشوند.
فروش کاشی مسجدی در کاشی سنتی رنجبران