ناچیز بودن حق
الامتیاز و سود جوئی بیش از حد بریتانیا، دولت ایران را برآن داشت که تقاضای تجدید
نظر در قرارداد را بنماید ولی سالها بدون اخذ نتیجه کار ادامه یافت. ملاقات های
متعددی برای تجدید نظر در قرارداد صورت گرفت و در تاریخ 27 نوامبر 1932 تقی زاده
وزیر دارائی ایران طی نامه ای به شرکت نفت انگلیس و ایران اطلاع داد که دولت ایران
امتیاز نامه دارسی را لغو کرده است و آنرا منتفی میداند. پس از بحث و مذاکرات
طولانی شرکت نفت ضمن اینکه خود را محق میدانست نسبت به تجدید قرارداد عمیقاً خشنود
بود، زیرا پس از لغو قرارداد دارسی شرکت امتیاز جدیدی را بدست آورد و آن تصویب
قرارداد بوسیله قوه مقننه و تصحیح نقاط ضعف گذشته بود. سرانجام
رضا شاه در سال 1933 با تجدید قرارداد و تغییر برخی از مفاد آن زنجیر اسارت را
مجدداً برای 60 سال دیگر به گردن مردم انداخت. روز سوم شهریور 1320 (25اوت 1941 )
نیروهای مسلح شوروی از شمال و واحدهای نظامی بریتانیا از جنوب و مغرب به ایران
حمله کردند و بدون اینکه با مقاومتی روبرو شوند قسمتهای وسیعی از خاک ایران را
اشغال نمودند. چند روز بعد رضا شاه از سلطنت کناره گیری کرد و محمد رضا به عنوان
جانشین او به سلطنت رسید. بهانه هجوم به ایران حفظ منابع عظیم نفت و در اختیار
گرفتن راه آهن سراسری جنوب به شمال بود. بدین ترتیب ارتش متفقین، شوروی را از
حمایت جنگی برخوردار نمودند
وینستون چرچیل
نخست وزیر وقت انگلستان در خاطرات خود دستیابی به منابع نفتی ایران را علل اصلی
پیروزی در جنگ جهانی دوم ذکر میکند. به همین دلیل توسعه پالایشگاه آبادان بسرعت
انجام شد و ظرفیت واحد تولید بنزین هواپیما به سالی یک میلیون تن رسید.
در اکتبر 1943
کارشناسان نفتی گزارش مشروحی به فرانکلین روزولت رئیس جمهوری امریکا تسلیم نمودند
و متذکر شدند ذخایر نفت ایران در خاورمیانه مقام اول را دارد. بنابراین بایستی به
طریقی با انگلیسیها کنار بیایند و از این منابع عظیم سهمی داشته باشند بدین طریق
در سال 1946 شرکت نفت انگلیس و ایران قراردادی با کمپانی استاندارد اویل نیوجرسی
به مدت بیست سال برای فروش یکصدوهشت میلیون تن نفت خام از چاههای ایران را امضاء
کرد.
پس از مدت
کوتاهی قرارداد بیست ساله دیگری برای فروش 67/5 میلیون تن نفت با شرکت امریکائی
موبیل اویل به امضاء رسید، با این حال امریکا خواهان سهم بیشتری از نفت خاورمیانه
بود. از طرف دیگر روسها خواستار امتیاز نفت ناحیه شمال ایران بودند.
در چنین
شرایطی که دولت ایران از هر طرف تحت فشار بود قانون منع مذاکره درباره نفت توسط
شادروان دکتر محمد مصدق به مجلس ارائه گردید و با وجود مخالفتهای حزب توده در مجلس
این پیشنهاد به تصویب رسید و بدین ترتیب دفتر دادن امتیازها بسته شد لکن دول
استعماری برای گرفتن منابع نفتی جهان از هیچ عملی رویگردان نبودند و در صدد مقابله
و سرکوب جنبش های ملی و ضد استعماری برآمدند، و سرانجام پس از مبارزات ملت ایران
به رهبری دکترمصدق، دول سلطه جو به رهبری امریکا موفق شدند طی کودتای 28 مرداد
1332 به منظور دستیابی مجدد برمنابع نفتی ایران حکومت ملی دکترمصدق را ساقط کنند
ا عنایت به
مطالب فوق و تحولات تاریخی که در طول یک قرن از بهره برداری نفت ایران میگذرد،
بروز جنگهای خانمانسوز، جنبش ملی کردن نفت و اثر ضد استعماری آن در کشورهای زیر
سلطه، کارتلهای نفتی را برآن داشت که از هر نوع سرمایه گذاری در کشورهای نفت خیز
اجتناب کنند و با اعمال شیوه های خاص خود (زر و زور و تزویر ) که برای هر دوره از
تاریخ طراحی نموده اند ثروت های خدادادی کشورهای صاحب نفت را به یغما ببرند. پس از
حوادث فوق الذکر در سال 1970 اقتصاددانان آمریکا ماموریت یافتند که راههای توسعه و
بهره برداری نفت از مناطق مختلف جهان را با کمترین هزینه مطالعه نمایند و تا آنجا
که ممکن است هزینه های اکتشاف، سرمایه گزاری های اولیه، خطوط انتقال و غیره را به
کشورهای صاحب نفت تحمیل نمایند و نفت آماده شده را به قیمتی ارزان تر از بازارهای
جهانی خریداری نمایند ضمناً بخشی از سرمایه گذاری های نفتی را در کشور های صنعتی
به عهده کشور های نفت خیز طرف قرار داد بگذارند که نتایج بسیار خوبی در بر خواهد
داشت
از نکات مهم و
قابل ذکر، سرمایه گذاری ایران در نفت دریای شمال انگلستان بود که %50 هزینه آن
بعهده ایران گذاشته شده بود و در زمان شاه به اجراء درآمد که پس از انقلاب ایران
سخنی از آن به میان نیامد و به تاراج رفت
قبل از ملی
شدن صنعت نفت درآمد ایران از محل عایدات نفت بین 20-12/5 درصد بودجه کل کشور بوده
و در دوران شادروان دکتر مصدق به علت تحریم نفت ایران درآمد دولت قطع گردید لکن پس
از حکومت ملی عایدی دولت از محل فروش نفت افزایش یافت بطوریکه در سالهای 1955
تا1976 از41% به 77% رسید و در نتیجه تکیه دولت بر درآمد نفت بیشتر شد و به همین
دلیل توسعه صنعتی کشور به عقب افتاد. ذکر این نکته ضروریست که جوامع صنعتی در قبال
ذخائر بی بدیل و تجدید ناپذیر کشورهای نفتخیز هزینه ای ناچیز می پردازند لکن در
مقابل این کشورها را در برابر وضعیتی بی سابقه با مشکلات اقتصادی روبرومیسازند.
بنابراین تلاش جهت رهائی از چنگال این غولها ی خون آشام که ثروت ملی کشورها را به
یغما میبرند امری ضروریست. دراینجاست که نقش مراکز تحقیق وتوسعه که در گرو خلاقیت
های ملی وحمایت دولتها ست بیشترنمایان میگردد
فروش انواع روشوئی سنتی