محصولاتی
مانند رادیوی ترانزیستوری، تلویزیونهای رنگی ترینیترون، ضبط های واکمن و نظیر آن
نشان مـی دهد که سونی جهانی شدن را بر پایه فناوریهای پیشرفته الکترونیکی قرار
داده است. اخیرا شرکت سونی در زمینـه هـای تجارت موضوعات تفریحی به ویژه موزیک و
فیلم جهانی شده است. در 1996م فروش کل شـرکت 5663 میلیـارد یـن بوده که 70 درصد آن
در بازارهای خارجی بدست آمده است. تعداد کارکنان شرکت 151000 نفر است که 57 درصد
آن خارج از ژاپن کار می کنند.
شرکت سونی
اولین واحد برون مرزی R&D
حود
را در سن خوزه امریکا در سال 1977م تاسیس کرد و تـا 1996 م
یازده واحد اصلی و چندین واحد فرعی در کشورهای خارجی ایجاد نمود. تعداد کارکنان R&D این واحد بـه
500 نفر می رسد
شبیه شرکت
ماتسوشیتا، دو دلیل اصلی در جهانی شدن فعالیتهای R&D
شرکت
سونی از انتهای دهه 1970 م وجود داشته است. دلیل اول وجود مسایلی که توسط بین
المللی شدن تولید و فـروش بـه تنهـایی، حـل نشـده اسـت. بـه عنوان نمونه، واحدهای
اولیه برون مرزی شرکت به منظور اصلاح محصولات صـادراتی بـرای بازارهـای محلـی،
جـذب فناوریهای پیشرفته از کشورهای خارجی و فراهم سازی پشتیبانی فناوری بـرای
کارخانجـات بـرون مـرزی تشـکیل شـد. دلیل دوم به وجود سابقه و فرهنگ
شرکت بر می گردد که مشوق جهانی شدن R&D
بوده
است. به عنوان نمونه، یکی از مشخصه های اصلی سونی آن است که شرکت بلافاصله پس از
تاسیس به سمت بین المللی شـدن حرکـت نمـود. در سال 1953م، تنها هشت سال پس از
تاسیس مدیریت ارشد شرکت خط مشی را این چنین تعریف کرد : ” تفکر جهانی و تولید
جهانی و تلاش برای صادرات محصولات “. بدین منظور، شرکت اولین زیر مجموعه فـروش
خـود را در 1960 م در امریکا سازماندهی کرد. در 1972م سونی یک کارخانه تلویزیون
سازی در کالیفرنیا تاسیس نمود که اولین کارخانـه برون مرزی در بین شرکتهای ژاپنی
سازنده تلویزیون بود. بنابر ایـن، آغـاز جهـانی شـدن R&D
شـرکت
نتیجـه جهـت گیری شدید شرکت به سمت بین المللی شدن بوده است
یک مسیر
متفاوت
گرچه دلایل
فوق شبیه آن چیزی بود که در مورد شرکت ماتسوشیتا الکتریک بیان شد، اما بـه نظـر
مـی رسـد سونی مسیر متفاوتی را در مدیریت جهانی R&D
اختیـار
کـرده اسـت. اولـین واحـدهای بـرون مـرزی شـرکت توسـط رویکرد مدیریت پایین به بالا
اداره می شد، زیرا خط مشی مدیریت شرکت آن بود که واحدهای برون مرزی نه تنها باید
در تولید و فروش عمل کنند بلکه مسایل مالی و R&D
را
نیز خود بر عهده گیرند.
با توجه به
این خط مشی، یکی از شرکتهای خارجی زیر مجموعه، دو واحد خود را در امریکا تاسـیس
کـرد. در این واحدها، کارکنان محلی
چند پست مدیریت ارشد را بر عهده داشتند و برنامه ریزی و کنترل فعالیت های R&D را هدایت می
کردند. اغلب محققین و مهندسین نیز از بازارهای کار محلی تامین می شد. یکی از
شرکتهای اروپایی زیر مجموعه نیز فعالیتهای R&D
خود
را تحـت هـدایت مـدیران، محققـین و مهندسـین محلـی آغـاز نمـود. گرچـه سـایر
واحدهای اولیه برون مرزی در ابتدا توسط واحدها و بخشهای ژاپنی سازماندهی و حمایت
مـی شـد امـا در بیشـتر مـوارد اختیار و مسؤلیت مدیریتی به مدیران ارشد این واحدها
واگذار می شد. واحدهای اصلی توجه کمـی بـه کنتـرل فعالیـت های برون مرزی R&D داشتند
این رویکرد
مدیریتی نه تنها برای فعالیتهای برون مرزی R&D
بلکه
واحدهای تولید و فروش برون مرزی نیز بکار گرفته می شد. گرچه در اوایل دهه 1980م
مدیریت عالی شرکت خاطر نشان ساخت کـه ایـن رویکـرد همیشـه بـه سود شرکت نبوده است
و لذا – به عنوان نمونه – به دلیل
ناهماهنگی سیاستهای فروش یا قیمت گذاری، موجودی انبـار فروش نرفته در واحدهای برون
مرزی افزایش یافته و تناقصی را بین عملیات خارجی و خط مشـی یـا اسـتراتژی شـرکت
پدید آورده است. برای حل این مسایل، مدیریت عالی شرکت تصمیم به جاری ساختن رویکرد
مدیریت بالا به پایین در عملیات برون مرزی خود گرفت. ابتدا در سـال 1983م، شـرکت
سیسـتم تقسـیم سـاختاری خـود را تقویـت نمـود و بـه بخشهای ژاپنی اختیار و مسؤلیت
مدیریت تولید، فروش و سفارشات برون مرزی را دارد. علاوه بـر آن، در 1986م نیـز یک
” سیستم مدیریت منطقه ای “ را در سطح جهان پیاده نمود. در این سیستم، بازار جهانی
سونی به چهار منطقه اصـلی ژاپن، امریکا، اروپا و جنوب شرق آسیا تقسیم و در هر
منطقه ستاد محلی تشکیل شد. ستاد ژاپنی – یعنی شرکت سـونی
– نقش برنامه ریز استراتژی جهانی
شرکت را به عهده گرفت. ستادهای خارجی هماهنگ کننده عملیات محلی بـا توجه به
استراتژی جهانی شرکت بودند
فروش کاشی سنتی گل مرغی با قیمت مناسب