همانطور که اشاره شد، بیوتکنولوژی یک علم بسیار پویا بوده و به گفتة صاحبنظران میـزان نـوآوری در آن پـنج برابر سایر تکنولوژیهاست و حجـم اطلاعـات آن در هـر سـال بـه دو برابـر افـزایش مـییابـد. بـهخصـوص بـرای کشورهایی مانند کشور ما که نه از نظر بودجة تحقیقات و نه از نظر ساختارهای هدایتکنندة تحقیقـات و سـرمایه- گذاری ریسکپذیر که در خدمت تجاریسازی سریع یافته های تحقیقاتی باشد، در وضعیت مطلوبی قرار نـداریم؛ استفاده از فرصتهای بوجود آمده در قالب روشهای مؤثر و ارزان انتقال تکنولوژی دارای اهمیت مضاعف مـی- باشد. در این زمینه مراکزی بایستی وجود داشته باشند کـه از نظـر دسترسـی بـه اطلاعـات دارنـدگان تکنولـوژی و تسهیل فرایند انتقال تکنولوژی فعالیت نمایند. خاطر نشان میشود که کشورهایی نظیر کوبا، کرهجنوبی و ژاپن نیـز در شروع فعالیتهای بیوتکنولوژی خود از انتقال تکنولوژی بهعنوان یـک راه میـانبـر و سـریع اسـتفاده نمودنـد و اکنون سهم قابلملاحظهای از بازار جهانی بیوتکنولوژی را در اختیار دارند.

مراکز فرهنگسازی و ایجاد پذیرش عمومی

دولت میبایست از طریق فرهنگسازی به اشاعه تکنولوژیهای نوین در جامعه و از جمله بیوتکنولوژی بپـردازد و تمهیدات لازم را برای پذیرش همگانی این حوزه علمی فراهم سازد. علم و تکنولوژی مبتنی بر آن، باید بخشـی از فرهنگ جامعه تلقی گردد یا حداقل باید به عنوان یک جریان فرهنگی و نه ضدفرهنگی به رسـمیت شـناخته شـود. این نیز مستلزم ظهور فضای منطقپذیر و افزایش توان تحملپذیری جامعه و نگرش واقـعگرایانـه بـه مقولـه علـم و توسعه علمی و تکنولوژیکی است. هر گونه تحول تاثیرگذار و همهجانبه در شئونات اجتماعی یـک ملـت، نخسـت باید به صورت خواست همگانی درآید و تکاپوی همگانی را در رسیدن به آن، بهعنوان پشتوانه داشته باشد.

آشناسازی مردم و مسئولین با مزایای بیوتکنولوژی و بیان اهمیت آن از طریـق رسـانه هـای گروهـی و خصوصـاً در صدا و سیما، کمک موثری به پیشرفت این شاخه علمی خواهد داشت. بسیاری از کشورهای جهان امروزه به مقوله فرهنگسازی و ایجاد پذیرش عمومی توجه ویژه دارند. بهعنوان مثـال، مـیتـوان بـه اعـلام سـال بیوتکنولـوژی در کشور کرهجنوبی و تبلیغات وسیع این کشور و یا فعالیتهای بسیار گسترده ژاپن در این زمینه اشاره نمود.

مراکز داوری و دادگاه های تکنولوژی

ارگانی باید وجود داشته باشد که رسیدگی به تخلفات صادرات، واردات، دعاوی مربوط به ثبت امتیـاز و مالکیـت معنوی، تخلفات ایمنی زیستی و موارد مشابه را پیگیری نماید. لذا پیشنهاد میشود، دادگاه های ویژه تکنولـوژی در سیستم قضایی کشور ایجاد شوند یا اینکه دادگاه هایی خـاص بـا همکـاری مراکـز داوری علمـی و بیطـرف ایجـاد گردند.

در این دادگاه ها بایستی مواردی که محصولی در داخل تولید میشـود و دارای اسـتاندارهای مطلـوب اسـت، ولـی مدیری نسبت به خرید آن از خارج اقدام کرده است، نیز رسیدگی شود. همچنین مواردی که برخی افراد به ظـاهر دانشمند، ادعای تولید یک محصول در کشور را بکنند، ولی پس از مدتی معلـوم گـردد کـه ادعـایی کـذب بـوده است، دقیقاً بررسی شده و متخلفان بازخواست گردنـد. رسـیدگی بـه وضـعیت مـدیرانی کـه سـالهـا بودجـه هـای پژوهشی کشور را بدون برنامه ریزی صحیح به هدر دهند نیز در این دادگاه ها قابل انجام خواهد بود.