با توجه به
تجارب کشورهایی نظیر کرة جنوبی، جذب دانشمندان مقیم خارج که با دانـش فنـی و
تکنولـوژیهـای پیشرفته در زمینة بیوتکنولوژی آشنایی دارند، میتواند تا حد زیادی در
پیشـبرد اهـداف برنامـة ملـی بیوتکنولـوژی موثر باشد. چرا که در این گونه علوم و
تکنولوژیها، سرمایه های انسانی از مهمترین منابع مـورد نیـاز مـی باشـند و نقش
مهمی را در توسعه ایـن فنـاوری بـه خـود اختصـاص مـیدهنـد. همچنـین یکـی از
مـوثرترین راه هـای انتقـال تکنولوژی که منجر به انتقال دانش میگردد و روش ارزانی
نیز میباشد، همین استخدام کارشناسان خارجی است.
حلقه های
مفقوده
تعیین مراکز
تدوین استاندارد و مراکز تأیید و کنترل کیفی
یکی از
مهمترین موانع توسعة صنعتی بیوتکنولـوژی در کشـور، فقـدان سیسـتمی بـرای تاییـد
کیفیـت محصـولات تولیدی است. این امر بخصوص با توجه به ارتباط زیـاد کیفیـت
محصـولات بیوتکنولـوژی بـا سـلامت و بهداشـت جامعه و مسائل زیستمحیطی، از جمله
اقدامات ضروری در کشور میباشد. جایگاه این مساله تـا آنجـا اسـت کـه حتی باندهای
مافیایی تجارت محصولات دارویی و امثال آن در دنیا، از این حربه برای حذف رقبا
استفاده میکنند و سعی میکنند با تنظیم استانداردهای پیچیده به نفع خود، محصولات
رقبا را دارای مشکلات بهداشـتی و زیسـت- محیطی نشان دهند. لذا در کشور
ما نیز همین نقطه ضعف میتواند بهانـهای بـرای گـرایش بـه خریـدهای خـارجی باشد.
هماکنون مرجعی
برای تایید کاشت و مصرف محصولات دستورزی شده کشاورزی وجـود نـدارد و هـیچگونـه
نظارتی نیز بر سلامت و کیفیت واردات این قبیل محصولات صورت نمیگیرد. در زمینـة
محصـولات دارویـی نیـز آزمایشگاه رفرانس وزارت بهداشت، مرجع تایید کیفیت و سلامت
است کـه دارای ضـعفهایی مـیباشـد. از جملـه شرط اخذ تاییدیه
FDA آمریکا برای تولیدکنندگان کشور، امر بسـیار مشـکلی اسـت کـه بایسـتی
بـرای آن فکـر عاجلی شود
شهرکها و
پارکهای علمی، تحقیقاتی یا فناوری و مراکز رشد
هرچند ایجاد
رابطه بین صنعت و دانشگاه، از دردهای کهنه و حلنشدة کشور است، ولی در حوزه های
نوینی مانند بیوتکنولوژی این مساله اهمیتی دوچندان مییابد؛ چراکه فاصلة تحقیق تـا
تجـاریسـازی در ایـن حـوزه هـا بایسـتی بسیار کوتاه باشد. به همین خاطر است که در
آمریکـا بـیش از 90 درصـد کمپـانیهـای تولیدکننـده فـراورده هـای زیستی با دانشگاه
ها مرتبط هستند و تنها در سال ،1998 تعداد 364 کمپانی جدیـد بـر پایـه فعالیـتهـای
تحقیقـاتی دانشگاه ها بنا نهاده شدهاند که نتیجه آن 33/5 میلیارد دلار فعالیـت
اقتصـادی و ایجـاد 280000 شـغل جدیـد بـوده است. حتی رشد تولید در کمپانیهایی که
با دانشـگاه در ارتبـاط هسـتند، تقریبـاً 60 درصـد بـیش از کمپـانیهـای مشابهی است
که از چنین ارتباطی محروم هستند.
در راستای
تقویت این روند در کشور، راهحلهای مختلفی قابل طرح میباشد که از آن جمله بـه
"رفـع موانـع کـار شرکتهای صنعتی در محدوده های شهری نزدیک دانشگاه ها"
و "ارتقای علمی اساتید دانشـگاه هـا بـر مبنـای کـار تحقیقاتی در صنعت"
اشاره شد. راهحل اصولی دیگری که در این راستا وجود دارد، ایجاد شـهرکهـا و
پارکهـای علمی و فناوری و مراکز رشد، بهخصوص در نزدیکـی دانشـگاه ها اسـت. ایـن
شـهرکها و مراکـز، باعـث تحـرک بخشیدن به پژوهش هدفمند دانشگاهی و انتقال نتایج آن
به بخشهای تولید صنعتی میگردد.
مناطق آزاد و
یا مناطق ویژة فناوری زیستی
بسیاری از
مشکلات قانونی مطرح شده در بخشهای قبل، حتی درصورتیکه عزم قاطع و عاجـل بـرای حـل
آنهـا در بین تصمیمگیران کشور به وجود آید، یکشبه قابل حل نخواهند بود و نیاز به
زمـان کـافی بـرای تصـویب قـوانین جدید در سطح ملی وجود دارد. لذا بایستی در
کوتاهمدت از شرایط استثنایی که مناطق ویـژه یـا منـاطق آزاد مـی- توانند ایجاد نمایند، بهره برد. از جمله در جهت رفع
مشکلات گمرکـی، رفـع مشـکلات همکـاری بـا کارشناسـان خارجی، رفع محدودیتهای ناشی
از قوانین زیستمحیطی، اعمال معافیتهای مالیاتی و غیـره مـیتـوان از ایـن منـاطق
استفاده نمود.
فروش کاشی سنتی تابلو آیه تکی