تقویت زیرساخت آموزشی و پژوهشی مراکز و مؤسسات ملـی پژوهشـی از قبیـل مرکـز ملـی تحقیقـات مهندسـی ژنتیک و تکنولوژی زیستی، انستیتو پاستور، مؤسسـه رازی، مؤسسـه تحقیقـات بیوتکنولـوژی کشـاورزی، سـازمان پژوهشهای علمی - صنعتی و انستیتو بیوشیمی و بیوفیزیک دانشـگاه تهـران جهـت تربیـت دانشـجویان دوره های تحصیلات تکمیلی، میتواند در کاربردی نمودن آموزش در حوزة بیوتکنولوژی مـؤثر واقـع شـود. البتـه برخـی از این مراکز در حال حاضر، علاوه بر فعالیتهای پژوهشی، در بخش آموزش نیروهای متخصص کشور بـه صـورت دوره های کوتاهمدت (ضمن خدمت) و درازمدت (دوره های کارشناسی ارشد و دکتری) فعال میباشـند، ولـی بـه دلیل برخوردار نبودن این مراکز از مزایای یک مرکز آموزشی مستقل، قادر بـه توسـعه فضـای آموزشـی و تربیـت نیروهای متخصص متناسب با توان موجود نیستند. لذا به نظر میرسد رفع موانع موجود و تقویت ساختار این مراکز و اعطای بودجه متناسب با ماهیت آنها جهت اجرای پروژه های پژوهشی، آموزشی و عمرانی، مقدمـه خـوبی بـرای حرکت به سوی توسعه در بخش تربیت نیروی انسانی ماهر و متخصص باشد.

تسهیل همکاری بخشهای صنعتی در ارائة دوره های آموزشی بیوتکنولوژی

در راستای سیاست جهشی آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصـص بیوتکنولـوژی، بایسـتی از تمـام پتانسـیلهـای کشور استفاده نمود. از جمله بخشهای صنعتی (مانند سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران) میتواننـد متناسـب با نیاز صنعت در تأمین بودجه ها و امکانات مورد نیاز دوره های آموزشی مشـارکت نماینـد. ایـن دوره هـا بـه دلیـل آشنایی بیشتر حامیان آنها با نیازهای صـنعت، انتظـار مـیرود کـه بـیش از سـایر دوره های دانشـگاهی در خـدمت نیازهای تولیدی و کاربردی کشور باشند.

اعزام هدفمند دانشجو به خارج

اعزام باید به گونهای صورت گیرد که دانشجو در جهت رفع نیازهای داخلـی و اولویـتهـای ملـی ادامـه تحصـیل دهد. دانشجویان باید با هدف انجام یک تحقیق خاص که از قبل مشخص شده و در راستای نیـاز کشـور اسـت بـه خارج از کشور اعزام شوند؛ نه آنکه آنها را بدون هدف و بدون کنترل روانـه کشـورهای خـارجی کنـیم. در حـال حاضر حدود 2000 نفر دانشجوی ایرانی در خارج کشور تحصیل میکننـد، امـا بسـیاری از آنـان در گـرایشهـای مورد نیاز کشور تحقیق نمیکنند. پیشنهاد میشود که در مقطع دکترا اولویتها و نیازمندیهای کشور را بـه شـکل پروژه های تحقیقاتی تعریف کنیم و دانشجویان را برای انجام این پروژه ها ترغیب نماییم.

یک الگوی مناسب

در کوبا، روش اعزام دانشجو بدین گونه است که ابتدا بررسی میکنند برای تولیـد یـک تکنولـوژی چـه مراحلـی لازم است. مثلاً برای یک تکنولوژی خاص، 12 مرحله، از مهندسی ژنتیک تا بسته بندیکردن و فرستادن محصول به بازار لازم است. هر کدام از این مراحل را بـه یـک دانـش قابـل کسـب در کشـوری خـاص تبـدیل مـیکننـد و دانشجویان خبره را انتخاب نموده و به اساتیدی که در کشور مربوطه در زمینه آن دانش خاص صاحبنظر و خبـره هستند، معرفی میکنند. تمام زمینه های دیگر را آماده کرده و دانشجو را به آنجا اعزام میکنند. مأموریـت دانشـجو هم این است که آن دانش خاص را خوب اخذ کند. همة این دانشجویان در واقع حلقه های یک زنجیرند. در طول چهارسالی که دانشجویان خارج هستند، آنها را تغذیه روحی و فکری میکنند، ارز میدهند تا با فراغ کامل مطالعه کنند و در داخل کشور هم آزمایشگاه های مورد نیاز آنها را آماده میکنند. پس از اتمام تحصیلات، دانشجویان بـه کشورشان بازمیگردند و بر روی پروژة مشخصی که برای آنان در نطر گرفتـه شـده، تحقیـق مـیکننـد تـا فرآینـد موردنظرتکمیل گردد.

تقویت مراکز آموزشی و پذیرش آگاهانة دانشجو در داخل کشور

بسیاری از دانشگاه های برگزارکننده دوره های تحصیلات تکمیلی بیوتکنولوژی، از نظـر کیفیـت علمـی (اسـاتید و امکانات آزمایشگاهی) در وضع مطلوبی قرار ندارند. همچنین از نظر اولویتبندی رشته ها و کاربردی بودن پایـان- نامه ها (بهخصوص برای دانشجویان بورسیة خارج) الگوی برنامهریزی شده و هدفمندی در دسترس نیست. در ایـن راستا توجه به موارد زیر در استراتژی ملی بیوتکنولوژی کشور ضروری است:

توسعة موزون و متناسب با نیازهای ملی در جـذب دانشـجویان مقـاطع کارشناسـی ارشـد و دکتـری در رشـته هـای وابسته به بیوتکنولـوژی از جملـه بیوتکنولـوژی کشـاورزی (کـه در حـال حاضـر در دانشـگاه های تهـران، صـنعتی اصفهان، تربیت مدرس، فردوسی مشهد و بوعلی همدان دایر میباشد)، بیوتکنولوژی پزشکی (که درحال حاضـر در دانشـکده پزشـکی دانشـگاه تربیـت مـدرس دایـر مـیباشـد) و بیوتکنولـوژی صـنعتی (کـه درحـال حاضـر در دانشگاه های صنعتی شریف، امیرکبیر، علـم و صـنعت و تربیـت مـدرس دایـر مـیباشـد) بـه نحـوی متضـمن تـوان تخصصی کشور در این زمینه محسوب میشود. اما توسعة منطقی و متناسب با نیازهـای داخلـی در ایـن گـرایشهـا ضروری است. به عنوان نمونه در حال حاضر، کمیت و کیفیت دوره های آموزشی بیوتکنولوژی در زمینه پزشـکی و داروسازی در حد قابل قبول نیست.

فروش کاشی اسپانیایی با قیمت ارزان