یکی از روشهـای رایـج برنامـه ریـزی بلندمـدت، ایجـاد یـک نقـشه راه (Roadmap) اسـت که مسیر رسیدن به آینده را نشان میدهـد. نقشه های راه و فرآینـد ترسـیم آن بعنـوان ابـزاری اثــربخش بــرای برقــراری ارتبــاط بــین اقــدامات راهبــردی (Strategic)، فعالیــتهــای مخـاطرهآمیـز اقتـصادی و برنامـههـای بازرگـانی اسـت. البتـه بـرای دسـتیابی بـه موفقیـت، نقشه های راه بایـستی روشـی صـحیح را هـدفگیری کنـد، فهـم جمعـی را در برگیـرد و سـطح خاصی از جزئیـات را تـدارک ببینـد. کـاهش زمـان توسـعه محـصولات و چرخـة عمـر آنهـا موجب شده است که نقشه های راه، ابـزاری ارزشـمند بـرای طراحـی مـسیر حرکـت بـه سـوی آینــده و تــأمین نیازهــای آینــدة بــازار/مــشتری شــود. رویکــرد نقــشه راه کــسب و کــار (Roadmap Business )مشابه با نقشه هایی کـه هـر یـک از مـا در هنگـام مـسافرت بکـار میبریم، بنا میشود.
تعریف نقشه راه عبارتست از: «نقشهای برای اتومبیلرانان که جادههای یک منطقه معین، مسیر آنها و وضعیتشان را نشان میدهد
درست همانطور که یک نقشه، نقطـه مبـداء و مقـصد را بـه مـا نـشان مـیدهـد، نقـشه راه کـسب وکار هم همین کار را میکند. در جـایی کـه گزینـههـایی بـرای انتخـاب وجـود دارد و جـایی کـه از آنها خبری نیست، نقشه راه، مسیرهای مختلفی را کـه مـیتـوانیم اتخـاذ کنـیم بـه مـا نـشان مـیدهـد. به ما کمک میکند تا موانع مـسیر و یـا سـاختاری کـه بـرای دسـتیابی بـه خـدمات و فنـاوری مـورد نظرمان بدان نیاز داریم را بشناسیم. تعریف نقشه راههای راهبردی در ذیل آمده است:
نقشه های راه عبارتنـد از سـاز و کارهـایی کـه سـازمانهـا را توانمنـد مـیسـازد تـا دارایـیهـای شــاخص و روابــط بــین آنهــا، مهــارتهــا، فنــاوریهــا و شایــستگی لازم بــرای بــرآورده ســاختن تقاضاهای بازار آینده را بشناسند.
فرآیند نقشه راه عبارتست از ابزاری برای برقراری ارتباط بین چشمانداز، ارزشها و اهداف با اقداماتی راهبردی که برای دستیابی به این اهداف مورد نیاز است
روی هم رفته فرآیند ایجاد نقشه راههای راهبردی دو عنصرکلیدی دارد:
فرآیندی که بـه مجتمـعسـازی کـسب و کـار و فنـاوری کمـک مـیکنـد و از طریـق نمـایش تعامل بـین محـصولات و فنـاوریهـا و بـا لحـاظ کـردن هـر دو جنبـه کوتـاه مـدت و بلنـد مدت فناوری/محصول تعریفی از راهبرد فناوری ارائه کند.
نقشه راه یک برنامه پویا و پاسخگو است.
نقشه راه در هر لحظـه از زمـان، مقـصد (اهـداف وخـط سـیر زمـانی آنهـا)، و ایـستگاههـای بـین راهی که این مسیرها را با گذرگاههای ذیل ارتباط میدهد تشریح میکند:
گامهای قابل تعقیب که برای رسیدن به مقصد ضروری هستند.
وابستگی متقابل بین گامها.
مسیرهای جایگزین که برای بهینهسازی منابع یا شرایط مخاطرهآمیز، به آنها نیاز است.