تشخیص و تمایز
گونه های گیاهی مختلف، محاسبه سطح زیرکشت محصولات کشاورزی، مطالعه مناطق آسیبدیده
کشاورزی بر اثر کم آبی یا حمله آفتهای مختلف به آنها از جمله مهمترین کاربردهای
داده های ماهوارهای است. تهیه نقشه جامع پوشش گیاهی هر منطقه، تهیه نقشه آبراه هها
و ارتباط آنها با مناطق مستعد کشت و برآورد میزان محصول زیرکشت از کاربردهای دیگر
چنین اطلاعاتی است.
مراحل مختلف رشد
گیاه شامل مراحل گیاهچهای ، پنجهدهی، ساقهدهی، گلدهی، دانهدهی، رسیدگی فیزیولوژیک
و زمان برداشت با استفاده از این روش به راحتی پیگیری میشود.
با استفاده از
داده های ماهوارهای مدیریت توزیع کشت ، برنامه ریزی آن، تخمین میزان محصولات و
شناخت مناطق آسیب دیده با صرف کمترین زمان ممکن، نسبت به عملیات میدانی امکانپذیر
میگردد.
در این روند
سنجش از دور معمولاً براساس طبقه بندی باندهای چند طیفی و استفاده از امکانات GIS دارای کاربرد بیشتری خواهد بود و امکان تولید نقشه های
نسبتاً دقیق از یک طرف و همچنین امکان تفکیک مزارع کشاورزی در حدود 0/5 تا 1 هکتار
میسر خواهد شد. در مزارعی که دارای شکلهای نامنظم هستند و همین طور در مناطق
شیبدار دقت داده ها کاهش خواهد یافت . در مجموع میزان دقت در این سیستم 75 تا 85
درصد میباشد.
در مرتعداری،
برای بررسی پوشش گیاهی و تراکم آن در مراتع و میزان مرتع قابل استفاده برای تغذیه
دام و در جنگلداری برای تعیین نوع و میزان جنگلها و صدمات وارد شده، به آنها از
طریق آفات، بیماریها و آتشسوزیها و مهمتر از همه پیشبینی آتشسوزی جنگلها، از این
روشها استفاده میشود.
لازم به ذکر است
که وزارت بازرگانی و کشاورزی ایالات متحده آمریکا از ابتدای تکوین تکنولوژی سنجش
از دور همه ساله میزان محصولات کشاورزی کشور آمریکا و تمام کشورهای جهان را با
استفاده از تصاویر ماهوارهای برآورد مینماید تا برای برنامه ریزی بازار و تولید
اطلاعات مفید و لازم را به دست آورد.
تعیین مشخصات
گیاهان
تفاوتهای عمده
بازتابش در میان گونه های گیاهی مختلف، به طور مستقیم به ضخامت برگ بستگی دارد که
به نوبه خود در میزان رنگدانه و ساختار فیزیولوژیکی برگ مؤثر است
برای مثال، برگ
ضخیم ساقه گندم، بیشتر تابش دریافتی را جذب میکند و تنها بخش اندکی از تابش را از
خود عبور میدهد، در حالی که برگ نازک کاهو تمایل زیادی به عبور تابش نشان میدهد و
بخش کمی را جذب میکند. بدین طریق شناسایی و تفکیک گیاهان و سطح زیر کشت آنها میسر
میگردد.
از طرف دیگر با
گذشت زمان وقتی سن گیاهان بیشتر میشود و به زمان برداشت محصول نزدیکتر میگردد،
تغییر در رنگدانه های گیاهی بوجود میآید لذا از بین رفتن رنگدانه های گیاهی ، باعث
افزایش بازتاب طول موجهای دریافتی میشود. در نتیجه، رابطهای منطقی بین بازتابش از
سوی گیاهان در طول رشد خود میگردد و از همین خاصیت «سن گیاهان»، «وضعیت رشد آنها»
مورد پایش قرار میگیرد.
تعیین بافت خاک
همانطوریکه
قبلاً نیز اشاره شد با افزایش رطوبت، بازتابش از سطح خاک در تمامی طول موجها کاهش
مییابد و یا به عبارتی، افت شدید انعکاس از سطح خاک دیده میشود. به این ترتیب
انعکاس کلیه خاکها در حالت خشک، بیش از حالت مرطوب آنهاست. علاوه بر رطوبت و مواد
آلی که بر میزان انعکاس خاک مؤثرند، بافت خاک و خصوصیات فیزیکی سطح خاک و مواد خاک
هم بر انعکاس آن اثر میگذارند . هر چه بافت خاک ریزتر باشد، میزان انعکاس کمتر است
و برعکس. به نظر میرسد دلیل این امر، برخورد امواج به ذرات ریز و پخش مقداری از آن
در داخل خاک و در نهایت ، کاهش انعکاس باشد. به علاوه هر چه سطح ذرات ریزتر باشند
بازتاب کمتر و هر چه سطح ذرات خاک مسطح و درشت باشند ، میزان انعکاس بیشتر خواهد
بود. سطح خاک هم در حالتی که پوستهدار و سله بسته باشد ، نسبت به خاک شخم خورده
دارای انعکاس بیشتری است. مواد معدنی نیز به نوبه خود بر انعکاس اثر میگذارند
تخمین میزان
مواد آلی خاک
شناسایی میزان
مواد معدنی و آلی در خاک به منظور تأمین مواد غذایی گیاهان از اهمیت ویژهای
برخوردار است. با استفاده از فن سنجش از دور امکان بررسی مواد آلی و معدنی خاکهای
زراعی میسر میباشد.
معمولاً مواد
آلی موجود در خاک تیره رنگ هستند و وجود آنها به میزانی بیش از حدود 4 تا 5 درصد
در خاک موجب کاهش بازتابش آن میشود، هنگامی که مواد آلی موجود در خاک بیش از 5
درصد باشد، خاک تیره میشود و هر گونه افزایش بیشتر مواد آلی در خاک، تأثیر اندکی
بر بازتابندگی خواهد داشت.
بررسی روند شوری
خاک
آمار و اطلاعات
موجود در زمینه خاکهایی که تحت تأثیر شوری قرار گرفتهاند و همچنین روند تغییرات
شوری نسبت به زمان یا اصلاً وجود ندارند و یا از دقت لازم برخوردار نیستند . شوری
به دو دلیل ایجاد میشود: یا به صورت طبیعی و یا در اثر دخالت در چرخه آب (از طریق
آبیاری). به طور کلی شوری خاک یک پروسه دارای نظم نمیباشد، از این رو بررسی روند
آن نیز مشکل میباشد
یونهای موجود در
خاک میتواند تعیینکننده نوع نمک و رنگ خاک باشد . با کمک گرفتن از این ویژگی
میتوان با استفاده از تصاویر تکراری ماهوارهای وضعیت شوری خاک را برآورد نمود .
برای مثال خاکهای خنثی دارای نمکهای سفید، خاکهای شور به رنگ مشکی و خاکهای سدیمی
سف ت هستند. همچنین یونهای بیکربنات با طیفهای
قرمز، یونهای کلراید با طیفهای آبی و سبز قابل شناسایی میباشند. در بعضی شرایط خاص
میزان عملکرد محصول تحت تأثیر میزان شوری خاک قرار میگیرد که این عامل نیز میتواند
به عنوان معیار اندازهگیری شوری خاک مورد استفاده قرار گیرد.
کاشی سنتی را از کجا بخرم؟