کاشی سنتی رنجبران

صفحه اصلی  |  مقاله ها  |  الگوهای پایداری در معماری کویری ایران
الگوهای پایداری در معماری کویری ایران
 
چگونگی  روند توسعه و تکامل شکل گیری شهر کاشان در بستر 
تاریخ 
کتاب اول: از آغاز تا آخر دوره سلجوقیان
پیشگفتار
مقاله ای که اکنون پیش رو می باشد چکیده مطالعات و تحقیقات مفصلی است که چگونگی روند شکل گیری 
و توسعه فیزیکی فضایی یکی از شهرهای با هویت و ارزشمند تاریخی ایران یعنی کاشان را بیان می نماید
  روش تحقیق و مطالعه بدین ترتیب بوده  است که در مقاطع  مختلف تاریخی قبل از اسلام  تا قرن اخیر
 به تفکیک  دوره ها و با توجه به نظام اقتصادی اجنماعی و فرهنگی جامعه رفت شکل فیزیکی  و کالبد شهر
دیده شد و تاثیر متقابل  کلید عوامل توسعه  علاوه  بر شرایط  فیزیکی  شهر در هر دوره  پس از انجام
مطالعات  و تحقیقات  اقتصادی اجتماعی  و فرهنگی  آن دوره با توجه به رویش شهرسازی هر دوره تاریخی
  در جایگاه خود در کالبد شهر قرار گرفته است.
با توجه  به مطالب فوق  خلاصه نمودن چنین  مطالعه ای  از نظر  محقق کلیه موارد را با ارزش های خاص و
متفاوت در مطالعات  و تحقیقات  انجام  شده  مطرح  نموده . مسلما کار آسانی نبوده و در برخی موارد ضرورت  
حذف مطالب  یا مختصر نمودن آن را به جهت  طولانی  شدن مقاله ایجاب  نموده  است.

مقدمه:
یکی از با ارزش ترین مناطق شهری کشور ایران  بنابر آنچه تاریخ مدون  هزارساله  ایران  بر آن دلالت دارد 
ومشهودلت عینی و گسترده آن در زمان حال  وگذشته  بیانگر  ارزش های  باستانی  و تاریخ  میراث فرهنگی 
کشور ما می باشد  شهرکاشان می باشد.
دشت کاشان و یا به عبارتی دیگر  گستره ای  که نطفه شهر قدیمی  و تاریخی کاشان  در آن  بسته شده  است 
بستر بسیاری از ارزشهای والای این مرز و بوم  است و شهر کاشان چون  جواهری گرانبها در دل کوی و 
در دامنه کوهپایه های زاگرس  بر آن درخشیده است.
دشت کاشان در فلات مرکزی ایران یکی از قدیمی ترین مراکز تمدن شناخته شده  است تپه باستانی
سیلک در6 کیلومتری هسته مرکزی شهر قدیم کاشان قرار گرفته است و نتایج حفاریهای انجام شده
در چند ده اخیر حاکی است که در این نقطه  جغرافیایی  انسان بر خوردی  آگاهانه با فضا و محیط زیست
 خود داشته است

بازار جدید در فصول گرما و سرما برای خریدار مشکل ساز است زیرا در فصل گرماپوششی برای حفاظت از
شدت گرما و تابش شدید نور خورشید وجود ندارد ودر هنگام بارندگی نیز سرپناهی برای دوری از بارش وجود ندارد.
در زمستان بخصوص هنگام ریزش برف  رفت و آمد را مشکل واستقبال خریدار وفروشنده برای حضود در کم می شود.
مزایای بازار قدیمی شهرجهت استفاده عبارت از:
بازار مسقف وپوشش مناسبی برای دوری از گرما وسرما وتهویه دارد.
فضای برای توسعه بازار وجود دارد وکاروانسراهای بازار را می توان جهت بازار را می توان جهت بازار روز استفاده کرد.
حسینیه بزرگ که به دو صورت سرپوشیده وسرباز است قابل استفاده جهت روزهای بازار روز است.
فعالیت در بازار را می توان بصورت دائمی  فراهم ساخت.
درکنار بازار تاریخی امکاناتی جهت نیزهای ضروری(چون استراحت دستشویی و...) برای مردم فراهم است.
مشکل ترافیکی شهر در روز بازار به دلیل  نقش ارتباط دهنده تاریخی و راه های دسترسی مناسب کمتر  خواهد بود.
با فعالیت بازارانسجام بین بافت تاریخی شهر فراهم می شود.
بافعالیت بازار در کنار مسجد جامع امامزاده و حسینیه شهر هویت تاریخی خود کسب می کند.

نتیجه گیری
بازار یکی از عناصر اصلی بافت قدیم و تاریخی شهر که از ویژگیهای مناطق اسلامی –شرقی است که در ایران نیز
ریشه ای دیرینه دارد. به منزله مرکز مهم اقتصادی شهر در کنارعناصر دیگری چون مساجد جامع امام زاده
مدارس کاخها یا مقرحکومتی و دروازه شهر در مرکز شهر یا ارتباط دهنده دروازه شهر یا مرکز شهری از اعتبار خاصی برخوردار است.
از مشخصه های بازار در ایران اتصال  ونزدیکی بازار با مساجد بزرگ شهر(چون مسجد جامع) یا بقاع متبرکه کاروانسرا ها وتیمچه ها می باشد. بازار به  صورت همزمان یک محور مهم ارتباطی  اقتصادی و فرهنگی شهر است ونقش ومنزلت بسیار مهمی در حیات اجتماعی شهر دارد و به همین جهت است که در واقع حساس بازار تاثیر مهمی بر روند رویدادهای اجتماعی وسیاسی دارد.
بازار زواره جدای از سایر بازارهای کشور نیست. بطوریکه بازار زواره ارتباط دهنده بین مسجد جامع و امام زاده و دوحسینیه کوچک و بزرگ است. قرارگرفتن این شهر در مرکز کشور با در نظر گرفتن استقرار شهر در منتهی الیه کویر. 

13.منبع شماره 11 ص22
14.منبع شماره 11 ص34
15.منبع شماره 11 ص32و36
16.منبع شماره 11ص34
Historic Bazar revivalto identity physical space of cityCase study:
                                       Zavareh Town BazarIran    


Movahed Ali (PH.D.)*


Key word: Bazar historic city Zavach

Abstract:
This paper is to examine zavareh city bazaar. This study  focuses  on historic
Bazar and analysis on the basis to compare with The new bazaar. Zavareh is
One the ancient desert  towns of  iran with  history  going  back  as far  as pre
Islamic  period.

.
Asist.prof. Of Geography & Urban plan ning in shahid chamran university.Ahwaz
www.movahed_a2000@yahoo.com

1398/10/04
بالا